(2004 S. K. m. 62)
Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, mühendis-müteahhit olan müvekkilinin Gürün'de yaptığı Lise inşaatının elektrik işlerini yapması için avans olarak dava dışı A. Ülger'e 20.1.1994 tarihli 30.000.000.-TL. bedelli çeki verdiğini, ancak bu şahsın üstlendiği işi yapmadığını ve çekin karşılıksız kaldığını, verilen çeki keşide edilen ihtara rağmen geri vermediğini, daha sonra davalının karşılıksız olduğunu bildiği ve nereden ele geçirdiği bilinmeyen bu çeke ibraz tarihinden 9 ay sonra cirolar arasına kendi adını sıkıştırarak icra takibine geçtiğini, bankadan alınan çek fotokopisinde davalının cirosunun bulunmadığının açık şekilde görüldüğünü, müvekkilinin davalı ile hiç bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, takibe karşı yaptıkları gecikmiş itirazlarının İcra Tetkik Mercii'nce reddolunduğunu, davalının yaptığı takipte kötüniyetle müvekkili eşyalarını haciz ettirdiğini belirterek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tesbitine, %40'dan az olmamak üzere tazminata ve 100.000.000.-TL. manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde, çeki ciro eden A. Ülger'in davacının işlerini yapmamasının kendisini bağlamayacağını, çekin ciro suretiyle devrinin geçerli bulunduğunu, yapılan takipte davacının kısmi ödemelerde bulunduğunu bildirerek davanın reddini istemiş, duruşmada ise dava konusu çekin A. Ülger tarafından kendisine tahsil amacı ile gönderildiğini, çek geldiğinde arkasında bankadan karşılığı olmadığına dair kaşe bulunduğunu, çek arkasında Atilla ile ismi karalı olan Yusuf ismi arasına kendi ismini yazıp imzasını attığını ve takibe koyduğunu, çekin kendisi ile ilgisinin bulunmadığını, sırf tahsil maksadıyla gönderildiğini, kendisine yapılmış usulüne uygun bir ciro olmadığını beyan etmiştir.
Mahkemece, dava konusu çekin bankaya ibrazından sonra davalının eline geçtiğinin davalı beyanı ve banka cevabi yazısı ile anlaşıldığı, böyle bir cironun alacağın temliki niteliğinde bulunduğu bu nedenle davacının çekin ilk hamili olan hukuki ilişkiyi ve defiileri bu davada davalıya karşı ileri sürme hakkına sahip olduğu, davacının bedelsizlik iddiası doğrultusunda alınan bilirkişi raporu ile ilk hamilin yapmadığı işin bedelinin 14.997.862.-TL. olarak belirlendiği gerekçeleri ile, Malatya 3.İcra Müdürlüğünün 1994/5508 sayılı dosyası ile yapılan takiple ilgili olarak davacının, davalıya 14.997.862.-TL. borçlu olmadığının tesbitine ve takip sırasında ödenen bu miktarın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Davalı O. Yurdakul 21.3.1995 tarihli oturumda saptanan, imzasıyla onaylı beyanında sözkonusu çekin tahsil için bankaya ibraz edildikten sonra A. Ülger'in talimatıyla ve tahsil amacıyla ismini cirantalar arasına kaydetmek suretiyle hamil olduğunu belirttiğine göre bu çekten kaynaklanan bir hakkı olduğunu ileri sürüp talepte bulunması düşünülemez. Ancak bu yön temyiz edenin sıfatı itibarıyla aleyhine bozma nedeni yapılmamıştır. Bu nedenle yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, 20.11.1996 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy