(2499 S. K. m. 46)
Dava: Taraflar arasındaki iflas davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı aracı kurum nezdinde müvekkili Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılan denetlemelerden elde edilen sonuçlar çerçevesinde davalıya idari tedbirler uygulandığını, mevzuata aykırı işlemlerin giderilmesi ve mali durumun düzeltilmesi için süre verildiğini, ancak mali durumu ciddi surette zayıflayan davalının bu durumun düzeltilmesi için çaba göstermediğini ve sermaye piyasası mevzuatına aykırı işlemlerine devam ettiğini ileri sürerek davalı aracı kurumun Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46/h.maddesine göre doğrudan doğruya iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabına, müvekkili şirketin genel müdürü ile muhasebe servisinde çalışan elemanlarının görevlerini kötüye kullanmaları nedeniyle şirketin mali durumunun zayıfladığını, borçlarını ödeyerek faaliyetlerine devam etmek istediğini, iflası gerektirecek bir durum bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre, davacı Sermaye Piyasası Kurulu'nun Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46/h maddesine dayanarak davalı şirketin mali yapısının ciddi surette zayıfladığını ileri sürerek iflasını istediği, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu davalı şirketin öz varlığının 1.482.192.000.-TL. olduğu gerekçesiyle davalı aracı kurumun iflasına, iflasın 25.1.1996 tarihinde saat 15.05'de açılmasına karar verilmiş, hüküm davalı şirket vekilince temyiz edilmiştir.
Davacı Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) davalı aracı kuruluşun 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46.maddesinin h bendi uyarınca iflasını talep etmiştir. Sermaye Piyasası Kanunu'nun Sermaye Piyasası Kurulu'na iflas isteme yetkisi tanıyan 46/h maddesini değiştiren 558 sayılı Kanun Hükmünde Kararname Anayasa Mahkemesi'nce 13.11.1995 tarihinde iptal edilmiştir. Davalı aracı kuruluş Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46/h maddesini değiştiren 558 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin iptal edilmesi nedeniyle Sermaye Piyasası Kanunu'nun iflas isteme yetkisinin kalktığını temyiz itirazı olarak ileri sürmüştür.
Anayasa'nın 87.maddesinde, Bakanlar Kurulu'na belli konularda Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermek TBMM'nin görev ve yetkileri arasında sayılmış, 91.maddesinde ise bu yetkinin kapsamı ve verilme şartları düzenlenmiştir. Anayasal bu düzenleme uyarınca 4113 sayılı Yetki Kanunu'na dayanarak 558 sayılı Kanun Hükmünde Kararname çıkarılmış, gerek Yetki Kanunu ve gerekse Kanun Hükmünde Kararname Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiştir. TBMM'ce aynen kabul edilinceye kadar bir idari işlem olan Kanun Hükmünde Kararname, kaldırdığı kanun hükmünün uygulanabilirliğini geçici olarak askıya aldığından bu Kanun Hükmünde Kararname'nin Anayasa Mahkemesi'nce iptali halinde bu Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılan Kanun Hükümleri kendiliğinden yürürlüğe girer. Bir başka deyişle Kanun Hükmünde Kararname'nin kaldırdığı kanun hükümleri (somut olayda 3794 sayılı Yasa ile değişik 46.madde) tekrar yürürlük kazanır (Duran, C: Kanun Hükmünde Kararname, Amme İdaresi Dergisi, C.8, Sa.2, S.5; Teziç, E: Anayasa Hukuku, 1991, S.29; Özbudun, E: Türk Anayasa Hukuku, 1993, S.211; Kuzu, B; Anayasa Hukukunda Kanun Hükmünde Kararname'ler 1985, S.423). Mahkemece davanın açıldığı tarihte de yürürlükte bulunan Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46/h maddesi uyarınca Sermaye Piyasası Kurulu'nun iflas isteme hakkının varlığının kabulü isabetlidir.
Sermaye Piyasası Kurulu'na Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46.maddesinin g bendinde, aracı kuruluşların faaliyetlerinin kanun ve mevzuata uygunluğunu denetleme, kanuna, işletme amaç ve ilkelerine aykırı hareketler halinde gerekli tedbirleri alma yetkisi tanınmıştır. Davacı da bu yetkiye dayanarak aracı kuruluşun mali durumunu düzeltmesi için çeşitli tarihlerde yaptığı denetimler sonucu süreler vermiş ve 3.11.1994 tarihinde faaliyetlerini durdurarak iflasını istemeye karar almış ve iflasını istemiştir. Sermaye Piyasası Kurulu'na iflas isteme hakkı tanınmışsa da bu davanın özellikleri hakkında düzenleme yapılmamıştır. Bu nedenle açılan iflas davası İcra ve İflas Kanunu hükümlerine tabi olacaktır. İflas davasını inceleyen mahkeme iflas koşullarının oluşup oluşmadığını saptayacaktır. Somut olayda davalı aracı kuruluşun gerekli tedbirleri alması ve mali durumunu düzeltmesi için verilen sürelere rağmen mali durumunun taahhütlerini karşılamayacak kadar zayıflamış olduğu bilirkişi kurulundan alınan raporla saptandığından, mahkemece bu rapor esas alınarak davalı şirketin iflasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün ONANMASINA, 05.07.1996 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy