(2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, müvekkili aleyhinde 25.5.1992, tanzim 10.2.1994 vadeli bono ile icra takibi yapıldığını, bononun davalı şirkete kredi temini için verildiğini beyanla hatır senedi niteliğinde olan karşılıksız bononun iptaliyle borçlu olmadığının tesbitini, % 40 tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı ile oğlu Arif ...un müvekkili şirketten 29.4.1992 tarihli sözleşme ile kamyon satın aldıkları ve bir kısım çek ve senetler verdikleri, ödenmesinin teminatı olarak ta 20.000.000. TL. lık bir adet bononun davacı tarafından verildiğini, senetlerin bir kısmının ödenmediğini, buna karşılık Arif ...un kendi çekini verdiği, bu çek karşılığı da ödenmeyince sözleşmenin teminatı olan dava konusu bononun takibe konulduğunu, beyanla haksız açılan davanın reddiyle % 40 tazminatın davacıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, davalı defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davalının beyanına göre senedin teminat senedi olduğu kabul edilmiş, ödenmeyen senetler yerine Arif ...dan alınan çekin ödenmediğinden, teminat senedinin takibe konulduğunun anlaşılmasına, davalı iddialarını delilleriyle kanıtlayamamasına göre davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
29.4.1992 tarihli satış sözleşmesi başlıklı belgeye davacı Ali Osman ... ile dava dışı Arif ... müştereken imza koyarak ... model kamyonun sözleşmede öngörülen ödeme koşullarıyla satın aldıkları ve ödemenin öngörülen plana uygun şekilde gerçekleşmemesi halinde davacı tarafından verilen 20.000.000.TL. tutarındaki teminat senedinin tahsili cihetine gidileceği belirtilmiş ve mahkemenin kabulünde de olduğu üzere ödeme planı uyarınca verilen ancak, ödenmeyen senetler yerine dava dışı Arif ... tarafından keşide edilen çekin de karşılıksız çıkması üzerine davaya konu 20.000.000.TL. lık senedin tahsile konulduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklanan sözleşme, imza koyan taraflar yönünden içerdiği hükümler çerçevesinde bağlayıcı olup, satışa konu mal bedelinin her ne şekilde olursa olsun ödenmemesi üzerine takibe konulacağı öngörülmüş bulunduğundan, söz konusu ilişki nedeniyle dava dışı Arif ...un keşide ettiği çekin karşılıksız çıkması halinin teminat senedi yönünden riskin gerçekleşeceğinin kabul edilemeyeceği yolundaki mahkeme görüşünde isabet bulunmamaktadır. Bu durumda davalı satıcının tahsil edemediği senetler karşılığı meblağı, diğer bir ifadeyle davalının bakiye alacağı saptanmak suretiyle dava konusu senedin hangi miktar üzerinden tahsile konu yapılacağı belirlenmek suretiyle ve uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, bu yönlerden yanılgıya düşülerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde görülen temyiz itirazının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 24.02.1997 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy