(2004 S. K. m. 140, 206, 235) (6762 S. K. m. 1235, 1247, 1249)
Dava: Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde alacaklı T. Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili; borçluya ait geminin satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde, Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün alacaklarının rüçhanlı ve haciz tarihi itibarıyle eski olduğu gerekçe gösterilerek 1 ve 2. sıraya alındığını, müvekkilinin 135.446.690 TL alacağının rüçhanlı olduğu halde 4. sıraya kaydedilerek 3, 4, 5, ve 6. sıradaki alacaklılarla garameye tabi tutulduğunu, bu şekilde düzenlenen sıra cetvelinin TTK'nun 1235. maddesine aykırı olduğunu, satış bedelinin tüm alacaklılar arasında garameten paylaştırılması gerektiği ileri sürülerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Alacaklı Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili; davacının müvekkili idarenin alacağına itiraz ettiğini, müvekkilinin alacaklarının ilama dayalı olduğunu ve haciz tarihlerinin önceki bir tarihi taşıdığını, düzenlenen sıra cetvelinin doğru olduğunu belirterek şikayetin reddini istemiştir.
Mercii hakimliğince, İİK'nun 206. maddesinin TTK'na yaptığı yollama gereği, TTK'nun 1249. maddesinde belirtilen alacakların aynı bend içerisinde bulunmaları halinde aynı sırada yer alacağı gerekçesiyle sıra cetvelinin iptaline karar verilmiş, karar alacaklı T. Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmiştir.
Gemi alacaklısı hakkı; alacaklının, alacağını deniz servetinden öncelikle almasını sağlayan bir tür kanuni rehin hakkıdır. Bu hak kanundan doğmakta ve tescilsiz kazanılmakta olup, rehin veya ipotekle temin edilmiş veya edilmemiş bulunan diğer bütün alacaklara tekaddüm eder. Gemi alacaklısı hakkı bulunan deniz servetinin bedeli paylaştırılırken, diğer bütün adi ve rehinli alacaklarla, ihtiyati veya icrai hacizle temin edilmiş alacaklardan önce gemi alacaklısı hakkının ödenmesi gerekir. Bu hak kanundan doğduğundan ve tescilsiz kazanıldığından haciz tarihlerinin sıra cetvelinde bir önemi yoktur. Diğer bir anlatımla, haciz tarihleri önce olanların sonra olanlara karşı bir önceliği bulunmadığı gibi, gemi alacaklısı hakkına ilişkin alacağın ilama bağlanmış olmasının da sıraya etkisi yoktur.
Gemi alacaklısı haklarının kendi aralarındaki sırada TTK'nda ayrıca düzenlenmiştir. Geminin son limana girmesinden itibaren yapılan bekçilik ve muhafaza masraflarının (6762 S. K. m. 1235/1) diğer bütün alacaklara karşı rüçhan hakkı vardır. (6762 S. K. m. 1247). Maddede belirtilen bekçilik ve muhafaza masraflarının diğer bütün alacaklardan önce ödenmesi gerekir. Davacı alacaklının alacağı muhafaza ve bekçilik masraflarından kaynaklanmakla, diğer alacaklardan önce ödenmesi gerekir. Ancak, davacı alacaklı mercii hakimliğince garameten paylaşıma ilişkin kararı temyiz etmemiştir. Aynı yolculuğa ait gemi alacaklısı hakkı veren alacaklar TTK'nun 1249. maddesinde belirtilen sıraya göre ödenir. Hükme göre kılavuz ücretleriyle, kurtarma, yardım ücretleri 3. sırada ödenir. Davacının temyizi bulunmadığından satış bedelinin davacı ve hükmü temyiz eden alacaklı arasında garameten paylaştırılması gerektiğine ilişkin mercii hakimliği kararı bu nedenle onanmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün (ONANMASINA), onama harcının temyiz edenden alınmasına 2.7.1996 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy