(2004 S. K. m. 72) (1086 S. K. m. 287, 337)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, müvekkili ile davalının enişte-kayınbirader olduğunu, davacının yeğeni olan davalının oğlu Ahmet Çalışkan'ı yanına alıp çalıştırdığını ve bu kişinin de imzalı olarak dükkana bırakılan çeki çalıp davalıya verdiğini, çekin boş halinin fotokopisinin müvekkiline fax ile yollandığını ve ödeme talep edildiğini, bunun kabul edilmemesi üzerine çekin doldurularak bankaya ibraz edildiği, ancak ciro zincirinde kopukluk olduğu için işlem yapılmadığı, davalının diğer oğlu Bülent Çalışkan'ın vicdanen rahatsızlık duyduğu için müvekkiline ibraname verdiğini, çekin daha sonra davalı tarafından takibe konduğunu belirterek, müvekkilinin bu takip dolayısıyla davalıya borçlu olmadığının tespiti ile %40 tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının müvekkilinden borç para alıp karşılığında çek verdiğini, çekin müvekkilince ciro edildiğini, ancak karşılığı çıkmayınca tüm cirantaların geriye dönerek çekin müvekkiline geldiğini, paraları alan cirantaların cirolarını iptal ettiklerini, çekin ödenmemesi üzerine takibe konduğunu belirterek davanın reddi ile %40 tazminata hükmedilmesini savunmuştur.
Mahkemece, çekin dava dışı Bülent Çalışkan tarafından boş ele geçirilip bu haliyle örneğinin davacıya faks yoluyla gönderildiği, adı geçen kişinin daha sonra çekten dolayı alacaklı olmadığı yolunda davacı dayısına ibraname verdiği, çekin arkasındaki ciroların iptal edildiği, kim tarafından yazıldığının belirsiz hale geldiği, bu nedenle ciro zincirinde kopukluk olduğu, çekin çek niteliğinde olmadığı, davalının yemin teklifinde de bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı yararına 4.000.000.000.TL. tazminata karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Davacı çekin rızası dışında elinden çıktığını kanıtlayamamıştır. Davalı Yılmaz Çalışkan çekin lehtarı olduğundan ciro silsilesinde kopukluk olduğu ve davalının yetkili hamil olmadığı yolundaki mahkeme gerekçesinde isabet bulunmamaktadır. Çekin bedel hanesi boş olarak düzenlendiği sabit ise de, anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunun ispat yükü davacıya aittir. Davacı çekin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu usulüne uygun delillerle kanıtlayamadığına göre davacının dava dilekçesinde vs deliller demek suretiyle yemin deliline de dayandığı gözetilerek, davacının karşı yana yemin teklifine hakkı bulunduğu hatırlatılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, mahkemece ispat külfetinin tayininde yanılgıya düşülerek davalının alacağını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulünde isabet görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine 23.11.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy