(818 S. K. m. 20, 158) (6762 S. K. m. 24)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı, davacı vekilince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. Yalçın Doruk ile davalı vek. Av. Şerafettin Akkaya'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı vekili, mülkiyeti Yıldırım Oto A.Ş.'ne ait petrol istasyonu üzerinde müvekkili şirket lehine onbeş yıl süreli intifa hakkı tesis edildiğini, davalının bu yerde bayilik ve kira sözleşmeleri uyarınca işletmecilik yaptığını, taraflar arasındaki sözleşme ile başka şahıs veya şirketlerden mal almamayı taahhüt eden davalının sözleşmeye aykırı davrandığını, 10.7.1997 tarihli ihtardan olumlu sonuç alınamaması üzerine sözleşmenin 17.11.1997 tarihli ihtarla feshedildiğini ileri sürerek davalının muaraza ve müdahalesinin önlenmesine, istasyondan tahliyesine, fiili teslim tarihine kadar geçen her gün için 1000 Dolar cezai şartın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, kira sözleşmesine konu olan yerin Belediye hudutları içinde bulunduğunu, bu nedenle 6570 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğunu, davacının fesih nedeni olarak ileri sürdüğü hususların yasal dayanağı bulunmadığını, sözleşme feshedilmediğinden cezai şart istenemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre davalının, davacıdan başka kaynaklardan akaryakıt temin ederek sözleşmeye aykırı davrandığının sabit olduğu, davacı sözleşmeyi haklı olarak feshettiğinden davalının bu yeri haksız bir şekilde işgal ettiği, davacının cezai şart talebinde haklı bulunduğu gerekçesiyle davalının istasyona Vaki müdahalesinin önlenmesine ve davalı şirketin tahliyesine, kararın kesinleşmesinden başlamak üzere her gün için 1000 Doların karşılığı Türk Lirası cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacının temyizine gelince;
Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 30/2. maddesinde sözleşmenin sona erdiği tarihten tahliyenin fiilen vuku bulduğu tarihe kadar her gün için 1000 Dolar karşılığı Türk Lirası cezai şartın TABAŞ'a ödeneceği hükme bağlanmıştır. Cezai şart hesaplanırken başlangıç olarak sözleşmenin feshi tarihi esas alınacaktır. Bu şekilde saptanan cezai şarta hükmedilirken TTK'nun 24 ve BK.nun 20. maddeleri hükümleri göz önüne alınarak bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler gözetilmeden verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir edilen 97.500.000.-TL. duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 19/04/2001 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy