(818 S. K. m. 18) (3093 S. K. m. Geç. m. 6)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. Y. K. Z., Av. O. G. ve Av. S. Ö. ile davalı vek. Av. H. K.'un gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı ile T... İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi arasında GSM-PAN Avrupa Mobil Telefon sistemleri kurulması ve işletilmesi ile ilgili lisans verilmesine ilişkin 25 yıl süreli bir imtiyaz sözleşmesi imzalanmış ve sözleşmenin 27. maddesinde Türk Telekom ile işletmeci (T... İletişim Hizmetleri A. Ş.) arasındaki ilişkilerin şebekeler arası irtibat ve işbirliği sözleşmesi ile düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Anılan sözleşme hükmü gereğince davacı T... İletişim Hizmetleri A.Ş. (işletmeci) ile davalı Türk Telekom A.Ş. arasında imzalanan 24.4.1998 tarihli şebekeler arası irtibat ve işbirliği sözleşmesinin 2. maddesinde; bu sözleşmenin lisans sözleşmesi ile aynı anda yürürlüğe gireceği ve lisans sözleşmesi yürürlükte kaldığı sürece yürürlükte kalacağı, lisans süresi boyunca her iki yılda bir veya yasal düzenlemelerin gerektirdiği hallerde sözleşme ve eklerinin günün değişen şartlarına uyarlanabileceği, 12/1. maddesinde ise Tarafların, birbirlerine verdikleri hizmetlerin bedelini aylık olarak fatura edecekleri, Türk Telekom şebekesinden işletmeci şebekesine gelen trafik için Türk Telekom'un işletmeciye ödeyeceği ücretlerin netinin; bir dakikalık temel birim ücretlerden KDV, haberleşme vergisi, v.s. vergi, resim, harç, fon ve masraflarla (4316 sayılı 1998 Mali Yılı Bütçe Kanununun 32. maddesi gereğince tahakkuk ettirilecek %10 fon hariç) bu sözleşmenin Ek; D-çizelge 1 - ilave 1A1 bölümünde yer alan Türk Telekom'da kalacak ücretin düşülmesi suretiyle hesaplanacağı, faturalara ileride ortaya çıkabilecek yeni vergi, resim, harç, fon ve diğer masraflarla mevcut vergi, resim, harç, fon ve diğer masrafların oranındaki değişikliklerin ayrıca yansıtılacağı hükme bağlanmıştır. Bu hususlarda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, şebekeler arası irtibat ve işbirliği sözleşmesinin 12/1. maddesinde yer alan 4316 Sayılı 1998 mali yılı Bütçe Kanununun 32. maddesi gereğince tahakkuk ettirilecek %10 fon hariç hükmünün sonraki yıllarda da uygulanıp uygulanmayacağı, başka bir deyimle, imtiyaz süresi boyunca yeni bütçe kanunlarında yer alacak benzer nitelikteki fonların Türk Telekom tarafından işletmeci (T... İletişim Hizmetleri A.Ş.)'ye ödenecek ücretten kesilip kesilmeyeceği ve 3093 Sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanununa geçici 6. madde eklenmesine ilişkin 4499 Sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince Türk Telekom'un brüt gelirlerinden ayrılacak %2,5 oranındaki payın işletmeciye yansıtılıp yansılatılamayacağı noktasında toplanmaktadır.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delilerle gerektirici sebeplere ve özellikle dava konusu şebekeler arası irtibat ve işbirliği sözleşmesinin 12/1. maddesinde faturalara, ileride ortaya çıkabilecek yeni vergi, resmi harç, fon ve masrafların ayrıca yansıtılacağının hükme bağlanmasına, sözleşme imzalandıktan sonra kabul edilen 4499 Sayılı kanun ile getirilen %2,5 oranındaki TRT payı kesintisinin anılan hüküm gereğince davacıya yansıtılmasında isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı vekilinin Bütçe Kanunu gereği yapılan fon kesintisi ile ilgili temyizine gelince; dava konusu sözleşmenin 12/1. maddesinde, 4316 Sayılı 1998 mali yılı Bütçe Kanununun 32. maddesi gereğince tahakkuk ettirilecek %10 fon'un davacıya ödenecek ücretten kesilmeyeceği, yani kesintilerden hariç tutulduğu hükme bağlanmıştır.
1998 yılı Bütçe Kanunu'nun 32. maddesince Türk Telekomünikasyon A.Ş'nin hisselerinin satışından elde edilecek gelir payına mahsup edilmek üzere mal ve hizmet satışları gayrı safi hasılatının (hisse satışı tamamlanana kadar) %10'nun en geç takip eden ayın 20'sine kadar Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığına ödeneceği ve ödenen bu tutarların bütçeye gelir yazılacağı hükmü yer almaktadır. 1999 mali yılı Bütçe Kanununun 29. ve 2000 mali yılı Bütçe Kanunu'nun 28. maddelerinde de benzer hükümler mevcuttur. Ancak, 1999 yılında %10'luk oran %15'e yükseltilmiş, 2000 yılında ise gelir payına mahsup edilmek üzere ibaresine yer verilmemiştir.
Mahkemece, dava konusu sözleşmenin 12/1. maddesi hükmünün sadece 1998 yılı için uygulanması gerektiğine değinilerek hüküm kurulmuştur. Oysa davalı tarafından, 1999 mali yılı Bütçe Kanununun 29. maddesinde yer alan ve oranı %15'e yükseltilmiş bulunan aynı nitelikteki 1999 yılı kesintisi de davacıya yansıtılmadığı gibi, 2000 yılında dava dışı İş-Tim A.Ş ile davalı arasında imzalanan irtibat ve işbirliği sözleşmesinde de (o tarihte 2000 mali yılı Bütçe Kanunu yürürlükte olduğu halde) 1998 mali yılı Bütçe Kanununun 32. maddesindeki kesintiye atıf yapılmıştır.
Bu hususlar gözetildiğinde, 1998 mali yılı Bütçe Kanunu'nun 32. maddesi hükmünün sözleşmeye örnek olarak yazıldığının ve gelecek yılların bütçe kanunlarında yer alan benzer nitelikteki hükümlerin de usulüne uygun bir uyarlama yapılmadıkça imtiyaz süresince uygulanacağının kabulü gerekir. O halde, olayda tarafların mutabakatı veya mahkeme kararıyla gerçekleştirilmiş bir uyarlama mevcut olmadığına göre 2000 mali yılı Bütçe Kanununun 28. maddesi gereğince yapılan kesintinin davacının ücretinden düşülmemesi, başka bir deyimle davacıya yansıtılmaması gerekirken mahkemece sözleşme hükmünün yorumunda yanılgıya düşülerek yazılı biçimde hüküm kurulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, vekilleri Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir edilen 97.500.000.-TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 11.05.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy