(6762 S. K. m. 613/3, 614, 689, 690/3)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, dava konusu senetteki imzaların davacılara ait olmadığını belirtip, davacıların davalıya borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, senet üzerindeki borçlu imzasının davalı borçluya ait olmadığının anlaşılması ile asıl borç ilişkisinin doğmayacağı; buna bağlı olarak kefilin de bu borçtan sorumlu olmayacağı nedeni ile davanın reddine karar verilmiş; karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava konusu senedin, bir bononun şekil şartlarını tümü ile taşıdığı; borçlu imzasının davalı keşidecinin eli mahsulü olmadığı; ancak senedin önyüzündeki keşideci imzası dışındaki imzanın diğer davalıya ait olduğu anlaşılmıştır.
Muhatap veya keşidecinin imzaları müstesna olmak üzere kambiyo senedinin önyüzüne konan her imza TTK. m.690/3.yollaması ile TTK. m. 613/3.hükmünce bonolarda da aval şerhi sayılacağından, dava konusu bononun önyüzündeki borçlu imzası dışındaki diğer davalıya ait imza TTK. m.613/son hükmünce keşideci (borçlu) için verilmiş ve şekil bakımından asıl borca bağlı olmakla birlikte TTK. m.689 anlamında tamamen müstakil bir kambiyo taahhüdü olan aval niteliğindedir. Aval veren kimsenin temin ettiği borç, kambiyo senedi ile borçlanma ehliyeti bulunmayan bir kimse lehine veya uydurma bir kimse lehine ya da imzası tahrif edilmiş veya imzası kendisini ilzam etmeyen bir kimse lehine verilmiş avallerde olduğu gibi şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa dahi, aval verenin taahhüdü, kambiyo taahhütlerindeki imzaların istiklali prensibine ilişkin TTK. m.589 hükmünün tekrarı niteliğindeki TTK. m.614/2 hükmünce muteberdir (Bkz. Prof. Dr. N. Kınacıoğlu, Kıymetli Evrak Hukuku 1987 baskı Sh: 245 vd; Prof. Dr. F. Öztan Kıymetli Evrak Hukuku 2.baskı Sh: 394, 414, 465, 811, 812, 834, ; Prof. Dr. Hayri Domaniç, Kıymetli Evrak Hukuku ve Uygulaması, TTK. Şerhi, Sh:225, 226). Bu durumda mahkemece, dava konusu bono üzerindeki keşideci imzasının borçluya ait olmamasının davalı avalistin sorumluluğuna etkili bulunmayacağı gözetilerek davanın davalı avalist yönünden reddi gerekirken, aksine düşüncelerle kabulünde isabet görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte yazılı nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi ile 2 nolu bentte yazılı nedenle kararın BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 15.3.2001 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy
TTK. nun 614. maddesinin ikinci fıkrasında, Aval veren kimsenin temin ettiği borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa dahi aval verenin taahhüdünün muteber olduğu hükmü getirilmiştir.
Anılan maddede temin edilen borç tan söz edilmiş, kambiyo senetlerinin düzenleniş biçimine (unsurlarına) ait noksanlıkların aval vereni de sorumluluktan kurtaracağı öngörülmüştür.
TTK. nun 688. maddesinde, bir bononun içermesi gereken unsurlar sayılırken, senedi imza edenin imzasını taşıması da asli unsur olarak belirtilmiştir. Bu bakımdan, bonodaki keşideci imzasının sahteliğinin saptanması, diğer bir anlatımla bonoyu keşideci yerine bir başkasının imza etmiş olması, şekli bir noksanlık teşkil eder.
Somut olayda, keşideci imzasının borçluya ait olmadığı belirlendiğine ve bu hususta bir uyuşmazlık bulunmadığına göre, davacılardan Duran Karataş'ın, lehine aval verdiği şahsın borcunun şekil noksanı ile muallel olduğu yani bononun, bu nedenle gerçek ve geçerli bir borcu yansıtmadığı gözetilerek anılan 614/2. madde uyarınca aval veren olarak sorumluluğunun ortadan kalkacağının kabulü gerekir. Yukarıda belirtilen nedenlerle yerel mahkeme hükmünün onanması gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun kararın bozulması yolunda oluşan kararına katılmıyorum..(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy