(818 S. K. m. 158)
Davacı F. S.P.A vek. Av. U. Çelik ile davalı Devlet Hava Meydanları İşlt. Genel Müd. vek. Av. M. Özcan arasında görülen dava hakkında Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 9.3.2001 gün ve 459-76 sayılı hükmün onanmasına ilişkin dairemizin 12.12.2000 gün ve 5766-8602 sayılı ilamına karşı davacı vekilince süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili, taraflar arasında yapılan sözleşme ile müvekkilinin davalıya, akreditifin açılmasını takiben 120 takvim günü içerisinde bir İtalyan Limanından satıma konu araçları sevk etmeyi üstlendiğini akreditifin 16.12.1997 tarihinde açıldığını, müvekkilinin talebi üzerine akreditif vadesinin 1.5.1998 tarihine kadar uzatıldığını ve müvekkilinin araçları akreditif süresinin bitiminden önce 21.4.1998 tarihinde gemiye yüklediğini hiçbir itirazı kayıt koymaksızın akreditif süresini uzatan ve araçları teslim alan davalının altı ay sonra teslim süresinin 120 gün olup bu sürenin 27 gün geçirilmiş olduğundan bahisle 26.935.500. İtalyan liretinin verilen teminat mektubu bedelinden gecikme cezası olarak karşılanacağını bildirdiğini sözleşmenin 13. maddesinde kararlaştırılmış olan cezanın BK.nun 158/II maddesinde düzenlenen ifaya eklenen cezai koşullu olduğunu belirterek müvekkilinin herhangi bir gecikme cezası borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, sözleşmenin 5. maddesi ile malzemenin akreditifin açıldığı 1.12.1997 tarihinden itibaren 120 takvim günü içerisinde gönderilmesi gerektiğini buna göre son yükleme tarihinin 1.4.1998 olduğunu davacının ancak 29.4.1998 tarihinde yükleme yaptığını, akreditifin süresinin ithalatın gerçekleştirilebilmesini teminen uzatıldığını sözleşmenin 13. maddesine göre 27 günlük gecikme cezası tutarının 26.932.500.- İtalyan Lireti olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece akreditif süresinin uzatılması talebinin kabul edilmesinin ithalatın gerçekleştirilmesini temin için olup davalının bu hareketinin mücbir sebebin olduğu anlamına gelmeyeceği, davacının ceza-i şartı ödemek zorunda olduğu gerekçeleri ile sabit olmayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 12.12.2000 tarihli kararı ile onanmıştır.
Bu karara karşı davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuş olup yeniden yapılan inceleme ile taraflar arasında yapılan sözleşme ile satıma konu araçların yükleme tarihinin akreditifin açıldığı tarihten itibaren 120 gün olduğu açıktır. Yine sözleşmenin 13. maddesi ile de gecikmede ceza uygulanacağının kararlaştırılmış olduğu tartışmasızdır. Ne var ki davacı 120 günlük süre dolmadan 20.3.1998 tarihli yazı ile 12.3.1998 tarihli yazı ile akreditifin vadesinin uzatılmasının istenildiğini belirterek davalıdan akreditifin süresinin hitam tarihinden itibaren bir ay daha uzatılmasını talep etmiş davalı bu yazıya verdiği Mart 1998 tarihli faks cevabında "akreditifin vadesinin bir ay uzatılması için ilgili banka nezdinde girişimde bulunulduğunu söz konusu cihazların bu süre içerisinde sevkinin teminini" istemiştir. Anılan bu yazıda davalı akreditif süresini cezalı olarak uzattığını veya sözleşmede belirlenen süreden sonra yapılacak yüklemelerde sözleşmede kararlaştırılan cezanın uygulanacağı yönünde bir bildirimde bulunmadığı gibi satıma konu araçların tesliminde de bu; yönde bir itirazi kayıt ileri sürdüğünü kanıtlayamamıştır.
Mahkemece açıklanan bu yönler üzerinde yeterince durulup tartışılmadan yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmayıp ve hükmün de bu nedenle bozulması icap ederken ilamda yazılı gerekçe ile onandığı anlaşıldığından davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 12.12.2000 gün ve 2000/5766 Esas, 2000/8602 Karar sayılı onama kararının kaldırılmasına ve hükmün BOZULMASINA, evvelce alınan onama harcı ile peşin harcın istek halinde iadesine, 18.06.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy