(1086 S. K. m. 275)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı, davacı vekilince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vek. gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, taraflar arasında akdedilen 23.2.1994 tarihli sözleşme ile davalının sözleşmenin 4. maddesinde miktar ve tutarları yazılı yedi kalem kimyasal maddeyi sözleşme eki iş formunda gösterilen sürelerde teslim etmeyi taahhüt ettiğini, ancak davalının otuz üç ton Polifosfat yetmiş ton katı Sodyum Hidroksit 2.913.514 kg sıvı sodyum hidroksit malzemelerini teslim etmediğinden sözleşmenin feshedilerek verilmiş olan iki adet toplam 527.391.600.-TL.lık teminat mektubu bedelinin gelir kaydedildiğini, davalı tarafından teslim edilmeyen malzemelerden Polifosfat ve katı Sodyum Hidroksitin davalı nam ve hesabına temin edilerek iki ihale arasında oluşan fark 1.556.571.000.-TL.nın tahsili için Ankara 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 1995/454 esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davanın halen derdest olduğunu, 2.913.514 kg sıvı sodyum hidroksitin 3.11.1994 tarih ve 60 sayılı satın alma protokolü uyarınca işletmelerde ihtiyaç duyuldukça P... Petrokimya Holding A.Ş.den peyderpey 29.1.1996 tarihine kadar 2.121.166 kg.lık kısmının nakliye ve KDV'si dahil 15.684.944.072.-TL bedelle alındığını, birinci ihale bedelinin nakliye dahil 4.683.354.528.-TL olup, iki ihale arasındaki fiyat farkının 11.001.589.544.-TL olduğunu, bu bedelin sözleşmenin 20 nci maddesi gereğince ödenmesi talep edilmiş ise de, davalının ödemediğini belirterek 11.001.589.544.-TL.nın 2.2.1996 tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, sözleşme gereği müvekkilinin kimyasal malzemelerin sevkiyatına devam ederken 5 Nisan 1994 tarihli ekonomik tedbir kararları sonucu müvekkilinin ekonomik gücünün kalmadığını, sözleşmenin ekonomik şartlarla yeniden düzenlenmesi taleplerinin davacı tarafından kabul edilmediğini, bu konuda açtıkları davanın da reddedildiğini, taraflar arasındaki akdin başlangıcının belli olup sonucunun belli olmadığını, zira malzeme sevkiyatının işletmelerin ihtiyacına göre yapıldığını, sözleşme eklerindeki iş müddeti formunda sözleşmenin bir yıllık olduğunun belirtildiği halde, davacının sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren 2,5 yıl gibi bir süre geçmesine rağmen mevcut kimyasalların alımını bitiremediğini, davacının ikinci ihaleye en kısa zamanda çıkması gerektiğini, geç çıkarak kusurlu davrandığını belirterek davanın reddine, aksi halde ise irad kaydolunan 527.391.600.-TL.lık teminat bedelinin mahsubuna karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece alınan bilirkişi raporu ile iki ihale arasındaki farkın 11.001.410.572.-TL olduğunun anlaşıldığı bundan irad kaydedilen 527.391.600.-TL.nın düşülmesi ile geriye kalan kısmın kabulü gerektiği gerekçeleri ile davanın kısmen kabulüne, 10.474.018.972.-TL.nın 29.2.1996 temerrüt tarihinden itibaren değişen oranlarda reeskont faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davacının sözleşmeyi fesihte ve iki ihale arasındaki farkı talep etmekte haklı bulunmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı vekilinin temyizine gelince;
Davalı şirket tarafından verilen ve davacı tarafından irad kaydedilen 527.391.600.-TL.lık teminat mektupları bedelinin davacı yanca davalı aleyhine Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde 1995/454 Esas sayılı dosyası ile açılan dava sonucu verilen 1998/864 Karar sayılı ve 23.9.1998 tarihli karar ile davacı alacağından mahsup edilmiş olduğu ve anılan kararın Yargıtay denetiminden geçerek onanmış olduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece açıklanan bu yön üzerinde durularak varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nci bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) nci bentte açıklanan nedenle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 05.11.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy