(2004 S. K. m. 67) (818 S. K. m. 101)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı şirketin 20 adet kamyonu, tanesi 124.000.000.TL'dan davacıya satmayı kabul edip bedelini peşin aldığını, kamyonların 27.9.1990 tarihine kadar teslim edilmesi gerekirken teslim edilmediğini, ek taahhütname ile süresinde teslim edilmemesi halinde kamyonların bedeli olan 1433.500 DM iade etmeyi kabul ettiğini, davalının kamyonları teslim etmemesi üzerine açılan alacak davasının davalı lehine karara bağlandığını, fazlaya ilişkin saklı tutulan faiz alacağının ilamsız takip konusu yapıldığını davalının takibe itiraz ederek durdurduğunu ileri sürerek davalıların itirazının iptali ile takibin devamına, %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, davacı şirketin 100.000.000.TL sermayesi bulunduğunu, dava konusu alışverişi yapacak maddi gücü bulunmadığını, davacı şirket ortağı Hüseyin Ş.'in İran'a giderken adi ortaklıkla ilgili işlerde kullanılmak üzere boş proforma faturalar aldığını, daha sonra bunları doldurup haksız kazanç sağladığını, satım sözleşmesinin Karayolları Trafik Kanunu'nun 20.maddesi uyarınca geçersiz olduğunu, batıl sözleşmedeki cezai şart ve ilave ödeme taleplerinin kabul edilse bile hukuki dayanağı bulunmadığını alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre taraflar arasındaki 13.9.1990 tarihli ek sözleşme uyarınca davacının aylık %2 faiz talebinde haklı olduğu gerekçesiyle davalıların itirazının iptaline, takibin 2103.422 DM üzerinden devamına, alacağın %40'ı 55.022.995.000.TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davalılar vekilince temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen "Proforma Inroice" isimli belgede 20 adet kamyonun 27.9.1990 tarihine kadar teslim edileceği, süresinde teslim edilmemesi halinde 2.480.000.000.TL'nın üç gün içinde geri ödeneceği belirtilmiştir.BK.nun 101.maddesine göre muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrit olur, borcun ifa edileceği gün taraflarca tayin edilmişse bu günün hitamı ile borçlu temerrüde düşer. Görüldüğü gibi hükümde borçlunun temerrüdü için borcun muaccel olması ve ihtar aranmaktadır. (1.fıkra) ikinci fıkrada ise ihtarın gerekli olmadığı haller sayılmaktadır.Bunun için sözleşmede borcun vadesinin taraflarca açıkça belirlenmesi ve borçlunun ifa zamanı konusunda temerrüde düşmemesi gerekir. Somut olayda borcun "üç gün içinde geri ödenmesine" ilişkin sözleşme hükmü borcun bu sürede muaccel hale geleceğini gösterir. Borçlunun ayrıca muaccel hale gelen alacak için temerrüde düşürülmesi gerekir. Davalının ilk davanın açıldığı 4.11.1994 tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne ilişkin belge bulunmadığından davacının faiz alacağının bu tarihten itibaren saptanması gerekir. Mahkemece bu yönler gözetilmeden davacı alacağını saptayan bilirkişi raporunun hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açılanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 14.3.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy