(743 S. K. m. 802) (2004 S. K. m. 67, 69, 72) (1086 S. K. m. 275)
Dava: Taraflar arasındaki karşılıklı itirazın iptali-menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılar-karşı davacılar vekilince duruşmalı, davacı-karşı davalılar vekilince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. U. Y. ile davalılar vek. Av. H. Ö., Av. R. A., Av. F. Ö. gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı banka ile davalılardan Aykap Yem San. Tic. Ltd. Şti arasında Yatırımları ve Döviz Kazandırıcı Hizmetleri Teşvik Fonu Kredi İkraz Sözleşmesi imzalanmış, davalılar M. A. ve Y. A.'da kredi sözleşmesini müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzalamışlardır. Kredinin teminatını teşkil etmek üzere davalı borçlu şirketin maliki olduğu taşınmaz üzerinde 27.878.500.000. TL.lık, kefil M. A.'ın maliki olduğu taşınmaz üzerinde 18.320.000.000. TL.lık ipotek tesis edilmiş, ayrıca 9.200.000.000. TL'lik da ticari işletme rehni verilmiştir.
4.3.1999 tarihinde hesabı kat eden banka 5.4.1999 tarihinde borçlu şirket ve kefiller M. A. ile Y. A. hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi yapmış, borçlu ve kefillerin ödeme emrine itiraz etmeleri üzerine takibin durdurulmasına karar verilmiştir.
Borçlu Aykap Yem San. Ltd. Şti., M. A. ve Y . A. vekili 15.4.1999 tarihinde Ergani Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/220 Esas sayılı dava dosyasında sözleşme şartlarının banka tarafından ihlal edildiği iddia edilerek borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.
Banka vekili ise, 14.5.1999 tarihinde Ergani Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/276 Esas sayılı dosyasında açtığı davada itirazın iptalini ve % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiş, menfi tesbit davası ile itirazın iptali davası birleştirilmiştir.
Mahkemece, borçlu şirketin 73.000.000.000. TL, kefillerin 23.000.000.000. TL. borçlu olduğunun tespitine, itirazın iptaline, bankanın icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davacı banka ile davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.
Davacı banka, davalının kredi sözleşmesi hükümlerine uymadığı bu nedenle KOBİ kredisinin ticari krediye dönüştürüldüğünü iddia etmiş, davalılar ise alınan kredi karşılığı yeni makinalar alındığını belirterek, Yeni Birlik İç ve Dış Ticaret A.Ş'den alınan 12.11.1997 ve 5.12.1997 tarihli faturaları ibraz etmiştir. Mahkemece alınan ve hükme dayanak yapılan teknik bilirkişi raporu yeterli inceleme ve ayrıntıyı içermediği gibi davalının ibraz ettiği faturalardaki makinalar ile yem fabrikasında bulunan makinaların aynı makinalar olup olmadığı, makinaların satın alındığı tarih ile keşfin yapıldığı tarih arasında geçen süre zarfında ne kadar yıpranma olacağı, kredinin makinalar alınmadan önce mi yoksa makinalar satın alındıktan sonra mı kullanıldığı hususları üzerinde durulmaması isabetli olmadığı gibi, ipoteklerin limit ipoteği olduğu ve ancak ana para faiz ve diğer fer'ileri ile birlikte ipotek miktarı kadar alacağı teminat altına aldığı gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm kurulması, ipotekli taşınmaz maliki M. A.'a MK.nun 802. maddesi anlamında ihbar yapılmadan anılan ipotek borçlusu bakımından borcun muaccel hale gelmeyeceği ve muaccel hale gelmemiş bir borç içinde takip yapılamayacağının gözetilmemesi, itirazın iptali davası ile birleştirilen menfi tesbit davası hakkında hüküm kurulmaması, davalı Y. A. hakkındaki davadan vazgeçilmesine rağmen Y. A. hakkında açılan davanın da kabul edilmesi doğru olmadığı gibi, kabul şekli itibariyle de İİK. nun 67/2. maddesi gereği haksızlığına karar verilen miktar üzerinden davacı banka lehine icra inkar tazminatına hükmedilmemesi de isabetli görülmemiştir. Açıklanan bu yönler dikkate alınmadan yazılı gerekçe ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, hükmün taraflar yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, vekilleri Yargıtay duruşmasında hazır bulunan taraflar yararına takdir edilen 97.500.000. TL. duruşma vekalet ücretinin birbirlerinden alınarak yekdiğerine ödenmesine, peşin harçların istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 08.02.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy