(818 S. K. m. 66, 117, 125, 126)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın zamanaşımı nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirketin davalı bankadaki hesabından Libya'daki N... İnternatıonal firmasının Libya Arab F... Bank'daki hesabına 12.561 USA doları transfer etmek için talimat verdiğini, ancak havalenin alıcısına ulaşmadığının öğrenilmesi üzerine durumun davalı bankaya bildirilerek havalenin iadesinin istenildiğini, sonuç alınamaması üzerine icra takibine geçildiğini, ancak davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, % 40 icra inkar tazminatına ayrıca müvekkilinin uğradığı zararın tazminine, müvekkiline ait parayı dokuz yıldır kullanan davalı bankanın bu para sebebiyle elde ettiği faiz gelirlerinin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, dava konusu yapılan havale talimatının 7.5.1990 tarihinde verildiğini, müvekkili bankanın da 14.7.1990 tarihinde New-York'taki muhabirine havale emrini verdiğini, davacının 1999 yılında aradan dokuz yıl geçtikten sonra takip yapıp havale bedelinin tahsilini istediğini, B.K.nun 66.maddesi gereğince bir yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, ayrıca müvekkilinin havale talimatı üzerine muhabiri olan Bank Of N...'a havale emrini verdiğini, Amerika Birleşik Devletleri'nin Libya'ya uyguladığı ambargo nedeniyle havale bedelinin bloke edildiğini, müvekkilinin yükümlülüğünü yerine getirmiş olup kusuru bulunmadığını Amerika Birleşik Devletleri'nin uyguladığı ambargo nedeniyle müvekkili bankanın havale bedelini davacı şirkete iade edemediğini, B.K.nun 117.maddesi gereğince davacının havale bedelini müvekkilinden istemesinin mümkün olmadığını, blokenin kaldırılması ve havalenin müvekkili bankaya iadesinde havale bedelinin davacıya iade edileceğinin tabii olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece taraflar arasındaki ilişkinin havale ilişkisi olup, "karşılık ilişkisi" olarak adlandırıldığı ve vekalet sözleşmesi niteliğinde olduğu B.K.nun 126/5.maddesi uyarınca vekalet akdinden doğan davaların beş yıllık zamanaşımına tabi olduğu davacının havaleden dönme tarihi olan 26.8.1991 tarihinden takip tarihi 5.2.1999 tarihine kadar da beş yıldan fazla bir sürenin geçtiği, zamanaşımını kesen veya durduran herhangi bir işlem yapılmamış olduğundan davanın zamanaşımına uğramış bulunduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Davacı şirketin, davalı bankadaki döviz mevduat hesabından, dava dışı Libya'daki firmanın Libya Arab F... Bank'daki hesabına 12.561 USA Dolarının havalesi için talimat verdiği, yanlar arasındaki ilişkinin bir havale ilişkisi olduğu tarafların ve mahkemenin kabulünde olup tartışmasızdır. O halde, sözleşme ile kurulan mevduat hesabından havale isteğini içeren talimat sebebiyle doğan uyuşmazlıkta zamanaşımının B.K.nun 125.maddesinde öngörüldüğü gibi on yıl olduğunun kabulü gerekir. Bu yönden yanılgıya düşülüp, taraflar arasındaki ilişkinin vekalet akdine dayandırılması ve aynı Kanunun 126/5.maddesindeki beş yıllık zamanaşımına tabi olduğundan bahisle yazılı olduğu şekilde davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 9.4.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy