(2004 S. K. m. 72)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı sebeplerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belirli günde davacı vek. Av. Salih Yaşar Ertaş ile davalı vek. Av. Handan Talayhan'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı ile davalı arasında 24.2.1999 günlü satış sözleşmesi uyarınca 19.000.000.000.-TL.lık alışveriş yapıldığı, davalının davacıya sattığı mal karşılığı 8.4.1999 günlü 7.000.000.000.-TL.lık, 8.5.1999 günlü 6.000.000.000.-TL.lık ve 8.6.1999 günlü çek verildiğini, ilk iki çekin vadesinde ödendiği konularında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık, davacı tarafından davalıya verilen 17.6.1999 günlü 5.000.000.000.-TL.lık çekin yeni bir ticari ilişkinin karşılığı olarak mı, yoksa 8.6.1999 günlü vadesinde ödenmeyen 6.000.000.000.-TL.lık çek karşılığı mı verildiği ve taraflar arasında 19.000.000.000.-TL.lık ilişki dışında başka ticari ilişki olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davacı vekili, 8.6.1999 günlü 6.000.000.000.-TL.lık çekin tarihinde ödenemediğini, davalının vade farkı ödenmesi halinde vadenin uzatılmasını kabul ettiğini, bunun üzerine 9.6.1999 gününde 1.000.000.000.-TL. nakit olarak ödendiğini, bakiye 5.000.000.000.-TL. için ise 17.6.1999 günlü çekin verildiğini ve 6.000.000.000.-TL.lık çekin davalıdan alındığını, 17.6.1999 günlü çekin de tarihinde karşılığının hazır edilemediğini, davalının çekin arkasını yazdırdığını, 23.6.1999 gününde 5.000.000.000.-TL.nın EFT yolu ile davalıya ödendiğini, 340.000.000.-TL.lık vade farkının da 2.8.1999 gününde ödendiğini ve hiçbir borçları kalmamasına rağmen, davalının elindeki 17.6.1999 günlü çeki iade etmeyip, çek ile icra takibine geçtiğini, icra dosyasına 5.060.000.000.-TL. ödemek zorunda kaldıklarını belirterek, cebri icra tehdidi altında ödenen 5.060.000.000.-TL.nın reeskont faizi ile birlikte istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, 24.2.1998 günlü 19.000.000.000.-TL.lık satış sözleşmesi dışında başka ticari ilişkileri de bulunduğunu ve davacıya sattıkları mal karşılığı 17.6.1999 günlü 5.000.000.000.-TL.lık çekin alındığını, 23.6.2000 günlü 5.000.000.000.-TL.lık ödemenin 17.6.1999 günlü çeke yönelik olduğuna dair bir açıklama olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, çek bedelinden dolayı borçlu olmadığını savunan ve çek bedelini iki kez ödemek zorunda kaldığını iddia eden davacının iddiasını yazılı delille kanıtlayamadığından davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Davalı 19.000.000.000.-TL.lık ticari ilişki dışında davacı ile başka ticari ilişkileri de olduğunu ve 17.6.1999 günlü çekin 24.10.1999 günlü fatura ile davacıya satılan mal karşılığı düzenlenip verildiğini savunmuş, 24.10.1999 günlü 2.552.422.500.-TL.lık faturayı delil olarak göstermiştir. Davalının delil olarak gösterdiği, fatura davacı defterlerinde kayıtlı olmayıp faturanın ve fatura konusu malların davacıya teslim edildiğine dair de delil ibraz edilmemiştir. Somut olayda ispat külfeti davalıda olup, ispat külfetinin ters çevrilerek yazılı gerekçe ile davanın reddedilmesi isabetli olmayıp hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir edilen 250.000.000.-TL. duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin harcın istem halinde iadesine 14.03.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy