(2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince duruşmasız, davacı vekiline de duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. Ali Osman Hünerli ile davalı vekili Av. Ayşegül Hacıömeroğlu'nun gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin bir hayır kurumu olduğunu, 26.1.1994 tarihli abonelik sözleşmesi ile davalıdan doğalgaz alımı yaptığını, davalının doğalgaz satış faturalarına talep hakkı olmamasına rağmen Sabit Hizmet Bedeli adı altında ücret tahakkuk ettiği, bunun KDV'si ile birlikte tahsil edildiğini, durumun fark edilmesi üzerine tarafların bir araya gelerek 9.1.2002 tarihinde protokol düzenleyerek haksız tahsil olunan miktara tekabül eden 328.875 m2 doğalgazın tazminat olarak protokol tarihinden sonra yapılacak tüketiminden mahsubunun kararlaştırıldığını, bu mahsubun yapıldığını ancak davalının bu kez de 328.875 m3 doğalgazın tekrar satılıyormuş kabul edilerek kendilerinden 22.923.750.000.-TL. KDV talep edildiğini, bu talebin haksız olduğunu ve bu miktar ile borçlu olmadıklarının tespitini diğer yandan ise abonelik tesis olunduktan sonra tüketim faturalarının hayır kurumu olmaları nedeniyle özel tarifeye tabi olarak düzenlenmesi gerekirken, resmi kurum tarifesi uygulanmak suretiyle fazla doğalgaz tüketim bedeli tahsil edildiğini belirterek fazla haklar saklı kalmak kaydı ile 200.000.000.000.-TL. nın istirdadını talep ve dava etmiş, yargılamanın devamında istirdat talebini 53.527.888.673.-TL. daha ıslah yolu ile arttırmıştır.
Davalı savunmasında, 9.1.2002 tarihli protokol ile davacıdan haksız yere tahsil edilen Sabit Hizmet Bedeli yerine 328.875 m3 doğalgaz verilmesini buna ilişkin olarak düzenlenecek faturalarda KDVnin belirtilmesinin ve davacının belirtilen bu KDV ye iade faturası ile iade etmesinin kararlaştırıldığını, bu nedenle KDV ye yönelik talebin yersiz bulunduğunu, öte yandan sözleşme imzalanırken davacının resmi kurum tarifesinden abone olduğunu, bu nedenle düzenlenen tüketim faturalarının sözleşmeye uygun olması nedeniyle istirdat talep edilemeyeceğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece benimsenen bilirkişi raporuna göre asıl ve ıslah edilen talebin kısmen kabulü ile davacıdan fazla tahsil edilen gaz bedeli ve KDV'sine ilişkin olarak 217.888.401.298.-TL. nın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davacının hayır kuruluşu olduğu bu nedenle özel tarifeye göre tüketim bedeli ödemesi gerektiği gözetilerek, fazla tahsil edilen doğalgaz bedelinin istirdadına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacının temyizi ise; özel tarife yerine, resmi kurum tarifesi uygulanmak suretiyle fazla tahsil edilen doğalgaz bedelinden 120.000.000.000.-TL. lık kısım yönünden davalının dava öncesi temerrüde düşmesi nedeniyle bu miktar alacağın temerrüt tarihinin başlangıcına yöneliktir.
Davacı 9.10.2001 tarihinde 120.000.000.000.-TL. alacağın tahsili için takip başlatmış ve takip itiraz üzerine durmuştur. Bu durumda mahkemece davalı tarafın icra takibi ile 120.000.000.000.-TL. lık alacak yönünden temerrüde düştüğü gözden kaçırılarak bu miktar alacağın dava tarihinden faizi ile tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 sayılı bentte açıklanan nedenle davalının temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir edilen 375.000.000.-TL. duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 27.09.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy