(2004 S. K. m. 67) (6762 S. K. m. 644, 708) (1086 S. K. m. 76)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı sebeplerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içerisinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı Mahmut Akçayır'dan sattığı mal karşılığı 28.3.2001 günlü 2.850.000.000.-TL. bedelli çek aldığını, ancak çekin arkasını yazdırmadığını, çek bedelinin ödenmemesi üzerine keşideci aleyhine takibe geçtiklerini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin dava dışı Mahmut Akçayır'a mal karşılığı çek keşide ettiğini, mal teslimi olmadığı için çekin bedelsiz kaldığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, taraflar arasında temel ilişki bulunmadığı, davacının ciro eden şahsa karşı dava açma hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Keşide ve ödeme yeri aynı olan çek TTK. nun 708/1. maddesine göre on günlük sürede ibraz edilmelidir. Bu süre geçirilmiş ve çek ibraz edilmemişse hamilin keşideciye karşı kambiyo hukuku çerçevesinde çeke dayalı müracaat hakkı düşer. Ancak bu halde ilişkinin TTK. nun 730. maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken 644. maddesi gereğince sebepsiz iktisap kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir. TTK. nun 644. maddesinde keşidecinin hamilin zararına ve sebepsiz zenginleştiği meblağ nisbetinde ona borçlu kalacağı hükme bağlandığından keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlaması gerekir. HUMK. nun 76. maddesine göre yargıç davada yanların ileri sürdüğü maddi olgular ve sonuçtaki istemi ile bağlı olup, dayanılan kanuni hükümler ya da olguların hukuki tavsifi ile bağlı değildir. Bu ilke ışığında uyuşmazlık incelenerek davalı keşideciye sebepsiz zenginleşmediği ispat olanağı tanınarak oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabet görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan sebeplerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istem halinde iadesine 15.10.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy