(2004 S. K. m. 72) (6762 S. K. m. 599)
Dava: Davacı Nejat Akyol vek. Av. Ferudun İşman ile davalılar 1- Kadir Öztürk vek. Av. T. Ufuk Çetiner 2- Ragıp Topaloğlu arasında görülen dava hakkında Samsun 1.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 7.6.2002 tarih ve 573-330 s. hükmün bozulmasına ait Dairemizin 5.6.2003 tarih ve 8940-5964 s. ilamına karşı davalılar vekilince süresi içerisinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Dava, keşidecileri Filiz Akyol ve Nejat Akyol, lehdarı Ragıp Topaloğlu olan ve Kadir Öztürk'e ciro edilen, Kadir Öztürk tarafından icra takibine konulan 10.1.2001 tanzim, 1.4.2001 vadeli 2000 Dolarlık bono ile borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı vekili, bononun kira sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini, kiralanan tahliye edilmesine rağmen, bononun iade edilmediğini ve sair davalıya ciro edilerek icra takibi yapıldığını beyanla borçlu olmadığının tespitini, bononun iptalini ve %40 tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı lehdar Ragıp Topaloğlu, kira mukavelesi karşılığı teminat senedi verilmesi kararlaştırılmış ise de, davacının bu biçimde bir senet vermediğini, kiracının dükkan ve apartman dairesini hasarlı biçimde ve kira borcu bırakarak terk edip gittiğini, kira sözleşmesi gereği halen 8470 Dolar kira alacağı bulunduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
Davalı Kadir Öztürk vekili, müvekkilinin iyiniyetli üçüncü kişi olup, Ragıp Topaloğlu'ndan olan alacağı karşılığında bononun ciro edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece davanın kabulüne, davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, bononun iptal edilmesine ve %40 tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Dava konusu bononun kira sözleşmesinin teminatı olarak verildiği mahkemenin de kabulündedir.
Davalı lehdar kira sözleşmesi sebebiyle kira alacağı olduğu gibi, taşınmazın hor kullanılmasından doğan alacakları da bulunduğunu belirterek bu yöndeki delillerinin toplanmasını istemiştir.
Bononun teminat bonosu olduğu mahkemenin de kabulünde olduğuna göre davalı lehdarın kira sözleşmesi sebebiyle bir alacağı bulunup bulunmadığı noktasında delilleri toplanmadan karar verilmesi doğru olmadığı gibi, davacı hakkındaki icra takibi, davalı hamil Kadir Öztürk tarafından yapılmasına rağmen İİK. nun 72/5. maddesine aykırı olacak biçimde lehdar Ragıp Topaloğlu'nun da tazminattan sorumlu tutulması da isabetli değildir.
Ayrıca TTK. nun 599. maddesine göre keşideci senedi ciro yolu ile devir alana karşı kişisel defileri ileri süremez. Ancak senedi ciro yolu ile devir alan hamil, senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş ise bu halde kişisel defiler hamile karşı da ileri sürülebilir. Bunun için keşidecinin, hamilin senedi ciro yolu ile devir alırken kötüniyetli olduğunu kanıtlaması gerekir. Cirantanın hamil tarafından takip edilmemesi kötüniyetin varlığı için tek başına yeterli bir delil olarak kabul edilemez.
Mahkemece yapılacak iş davalı lehdarın kira alacağı olup olmadığı yolundaki delilleri toplanıp, lehdarın kira alacağı yok ise hamilin kötüniyetine yönelik delilleri toplanarak bir karar vermekten ibarettir. Bu yönler gözetilmeden yazılı biçimde hüküm kurulması isabetli olmadığından ve hükmün bu gerekçelerle lehdar yönünden de bozulması gerekirken yalnızca ilamda yazılı gerekçe ile bozulduğu anlaşıldığından davalıların karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan sebeplerle davalıların karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 5.6.2003 gün, 2002/8940 E, 2003/5964 Karar s. bozma ilamının kaldırılarak yerel mahkeme hükmünün açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, peşin harcın istem halinde iadesine, 20.02.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy