(2004 S. K. m. 45) (1086 S. K. m. 74)
Taraflar arasındaki karşılıklı ipoteğin fekki-alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine, karşı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün taraf vekillerince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı-karşı davalılar vek. Av.M. Çelikörs ile davalı-karşı davacı vek. Av.M. Başpınar gelmiş, davalı taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar
Halk Bankası ile davacılardan Hancıoğlu Sebze ve Meyve Tic. Ltd. Şti. arasında 3.7.1997 tarihinde yatırımları ve döviz kazandırıcı hizmetleri teşvik fonu kredi ikraz sözleşmesi imzalandığı, davaların tarafı diğer gerçek kişilerin de sözleşmeye müteselsil kefil olduğu 12.000.000.000.-TL.lık yatırım kredisinin revize edilerek 9.612.000.000.-TL. düşürüldüğü, borçlu şirketin aradaki 2.388.000.000.-TL.yi zamanında hazineye ödemediğinden bu paranın 30.12.1998 tarihinde Halk Bankası tarafından faizi ile birlikte hazineye ödendiği, Halk Bankasının ödediği bu paranın tahsili için fazlaya dair haklarını da saklı tutarak icra takibi yaptığı, takibe itiraz üzerine itirazın iptali davası açıldığı, itirazın iptali davasının banka lehine sonuçlandığı ve bankanın 22.3.2002 tarihinde 5.000.000.000.-TL. tahsil ettiği konularında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Banka, Afyon 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/447 Esasında kayıtlı dava ile ilk takipte fazlaya ait haklarını saklı tuttuklarını ve faizi talep etmediklerini bu nedenle 31.12.1998 tarihinden borçlu şirketin ve kefillerin 13.905.518.000.-TL. daha borçları bulunduğunu belirterek bu miktar alacağın tahsilini istemiş, kredi borçlusu şirket ve ipotek veren A. H. Hancıoğlu'da 2002/534 Esas sayılı dosyada bankaya borçları kalmadığını bu nedenle ipoteklerin fekkini talep ve dava etmiş, her iki dava dosyası birleştirilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre bankanın hazineye ödediği 4.476.704.003.-TL.nın bankanın aktifinden çıkan ve banka yönünden asıl alacak niteliği taşıyan bir alacak olduğunu, bankanın birleşen davada talep ettiği miktarın faizin faizi olarak değerlendirilemeyeceğini, bankanın %120 faiz oranına göre talep edebileceği miktarın 14.694.532.186.-TL. olup taleple bağlı kalınarak 13.905.518.800.-TL. faiz alacağının davalılardan tahsili ile birleşen davanın davacısı bankaya ödenmesine 4.476.704.003.-TL.'ye dava tarihinden itibaren %120 oranını aşmamak kaydı ile değişen oranlarda temerrüt faizi uygulanmasına, ipoteğin fekki davasının reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle bankanın hazineye ödediği 4.476.704.003.-TL.lık miktarın faizi olmayıp banka yönünden asıl alacak olarak değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı-birleşen davanın davacısı banka vekilinin tüm, davacı birleşen davanın davalıları vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı banka vekili birleşen davada %95 oranında faiz talep etmiştir. Hükme esas alınan raporda ise %210'lara varan oranda faiz uygulanarak banka alacağı saptanmıştır. Mahkemece ihtarnamede belirtilen %120 faiz oranının usulü kazanılmış hak oluşturduğu bu orana göre hesaplama yapıldığında, bankanın alacak miktarının 14.694.532.186.-TL. olduğu belirtilmiş ise de, davalı-birleşen davanın davacısı banka vekili dava dilekçesinde %95 faiz talep ederek talebini sınırlandırmış olduğundan bu yön gözden kaçırılarak HUMK.nun 74. maddesine aykırı olacak şekilde %120 faiz uygulanması doğru görülmemiştir. Mahkemece yapılacak iş talep edilen faiz oranı gözetilerek bilirkişiden ek rapor alınarak uygun sonuç dairesinde bir karar vermekten ibarettir.
Sonuç : Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı-birleşen davanın davacısı banka vekilinin temyiz itirazlarının tümünün, davacı-birleşen davanın davalıları vekilinin 2 nolu bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenle hükmün birleşen davanın davalıları (temyiz edenler) yararına BOZULMASINA, vekilleri Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı-birleşen davanın davalıları yararına takdir edilen 400.-YTL. duruşma vekalet ücretinin davalı-birleşen davanın davacısından alınarak davacı-birleşen davanın davalılarına ödenmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 17.06.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy