(1447 S. K. m. 4, 5)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptal davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, müvekkili banka ile davalı arasında yapılan 4.3.1998 tarihli 10.000.000. Alman markı bedelli kredi sözleşmesi 500.000.000.000.TL bedelli kredi sözleşmesi gereğince davalıya akreditif kredisi ve teminat mektubu kredisi kullandırıldığını, davalının kredi borcunu ödememesi üzerine taraflar arasındaki Ticari İşletme Rehin Sözleşmesiyle 1.500.000.000.000.TL bedelle rehnedilmiş olan menkuller hakkında menkul rehninin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıldığını, haksız itiraz nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı tarafın kredi alacağı için fahiş faiz talebinde bulunduğunu, borcun ödendiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece her iki bilirkişi raporunda da yapılan hesaplama sonucu bulunan davacı alacağının takipte talep edilen miktardan fazla olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, takibin devamına, %40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava ticari işletme rehninin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibe itirazın iptali talebinden kaynaklanmaktadır. Ticari İşletme Rehni Kanunu'nun 4. maddesine göre ticari işletme rehni sözleşmesi mutlaka düzenleme şeklinde ve ticari işletmenin kayıtlı bulunduğu sicil çevresindeki bir noter tarafından yapılmalıdır. (Bankacılık Uygulamasında Ticari İşletme Rehni, Doç.Dr.M.Ali Erten, Ankara 2001 Sh.37). sicil çevresi ticaret sicil memurluğunun bağlı bulunduğu Asliye Ticaret (Ticaret Mahkemelerinin bulunmadığı yerde Asliye Hukuk) Mahkemesinin yargı çevresidir.
Temyize konu davada sicil çevresi Gerede Ticaret Sicil Memurluğunun bağlı olduğu Gerede Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı çevresidir. Dosyadaki belgelerden ticari işletme rehnine konu menkullerin bulunduğu ticari işletmenin Gerede Ticaret Siciline kayıtlı olduğu, Ticari İşletme Rehin Sözleşmesinin ise Gerede Noterliğinde değil, Ankara Noterliğinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Sicil çevresi dışındaki bir noter tarafından yapılan sözleşmeler hükümsüzdür. Dolayısıyla Ankara Noterliğinde yapılan ticari işletme rehin sözleşmesi geçersizdir. Ticari İşletme üzerindeki rehin hakkının doğumunu düzenleyen Ticari İşletme Rehni Kanunu'nun 5. maddesinin f/1'e göre "Rehin hakkı ticari işletme sahibinin veya müessesesinin veya alacaklının yazılı talebi üzerine ticari işletmenin kayıtlı bulunduğu Ticaret veya Esnaf ve Sanatkarlar Siciline tescil ile doğar". Temyize konu dosyada bulunan 17.2.2004 tarihli Gerede Ticaret Sicil Memurluğu'na ait yazıda ticari işletme üzerinde ticari işletme rehni bulunmadığı bildirilmiştir.
Bu durumda mahkemece somut olayda ticari işletme Rehni Kanunu'nun 4 ve 5. maddelerinde öngörülen koşullara uygun ve geçerli bir ticari işletme rehni kurulmadığı gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 14.10.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy