(818 S. K. m. 110, 114)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y. Y. İplik ve Dokuma Sanayi A.Ş. tarafından itirazın iptali davası olarak açılan bilahare alacağa dönüştürülen ve 13.6.2001 tarihli temlikname ile N. Y.'a temlik edilen davada borçlu M. Tekstil Ltd. Şti. hakkında açılan davanın dava şartı bulunmadığından reddine, diğer davalılar B. İplik A.Ş. yönünden ise davacı Y. Y. İplik A.Ş. ile M. Tekstil Ltd. Şti. arasındaki borcun yenilendiği, yenileme ile önceki borcun sona erdiği bu nedenle B. İplik A.Ş. ve A. P. hakkındaki davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava itirazın iptali davası olacak açılmışsa da, davacı talebini alacağa dönüştürdüğünden mahkemece davanın alacak davası olarak görülmesinde bir isabetsizlik yoktur.
Ancak, davacıdan İplik satın alan alıcı M. Tekstil Ltd. Şti. borcu kabul ettiğinden hakkındaki alacak davasının kabulü gerekirken, yazılı gerekçeyle bu davalı hakkındaki davanın reddi doğru görülmemiştir.
Öte yandan davalı B. A.Ş. 11.3.1998 tarihli Ön Anlaşmanın satış sonrası bedelin vadesinde tahsil edilememesi dolayısıyla doğacak zarar ve ziyanı mümessil (B. AŞ.) derhal ödeme yaparak telafi edecektir. Doğacak risklerden mümessil sorumlu olacaktır. hükmü ile davacıya karşı B.K.nun 110.maddesi gereğince üçüncü kişinin fiilini taahhüt eden konumunda olup bu davalının hukuki durumunun bu çerçevede değerlendirilmesi gerekir. Mahkemece bu yönün gözetilmemesi doğru olmadığı gibi, M. Tekstil Ltd. Şti.nin borcuna karşılık yeni bonolar vermesi B.K.nun 114. maddesi hükmünce borcun yenilenmesi anlamına gelmeyeceği de gözden kaçırılarak bu davalı hakkındaki davanın reddi de isabetsizdir.
Diğer davalı A. P. 11.3.1998 tarihli ön anlaşma gereğince üçüncü kişinin fiilini taahhüt eden B. A.Ş.nin davacıya verdiği teminat bonosunu müşterek borçlu-müteselsil kefil olarak imzaladığından ve davacı tarafından alacak tahsil edilemediğinden adı geçenin bu miktar kadar (teminat bonosu bedeli 30.000.000.000.-TL.) tahsilde tekerrüre meydan vermemek koşulu ile sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Bu yönün de gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm kurulması yanılgılıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 31.12.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy