(2004 S. K. m. 126, 142) (1447 S. K. m. 5)
Dava: Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili müvekkilinin dava dışı Meteksan Mak. Tic. ve San. AŞ.nden alacaklı olduğunu; borçlu ile müvekkili arasında akdedilen ticari işletme rehni sözleşmesi kapsamında rehinli bulunan taşınırların satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde rehne dayalı rüçhan haklarının dikkate alınmadığını ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı MNG Factoring Hizm. AŞ. vekili, davacının aynı iddiayı daha önce istihkak davası yoluyla ileri sürdüğünü, o davanın reddedildiğini; ayrıca rehin sözleşmesine konu olan mallarla hacizli malların aynı olmadığını, haciz yapılan adresin rehin sözleşmesindeki adresler arasında sayılmadığını; dava dışı borçlunun sonradan edindiği malların rehin kapsamında değerlendirilemeyeceğini, yasa gereği haczedilip satılan malların, mahiyetleri itibariyle ticari işletme rehnine de konu edilemeyeceğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuş; diğer davalı Murat vekili de davanın reddini istemiştir.
Mahkemece yapılan yargılamaya ve dosya kapsamı delillere göre, davacının sıra cetveline tabi dosyalarda taraf olmadığı, rehin sözleşmesinde rehin kapsamındaki malların ayrıntısıyla belirlenmediği, davacının sıra cetveline girmek için talepte bulunmadığı, malların kaydında rehin bulunmadığı ve rehin sözleşmesindeki adreslerle haczin icra edildiği adresin birbirini tutmadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı banka vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı dava dışı borçluya ait bir kısım malların satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde, tarafı bulunduğu ticari işletme rehni sözleşmesi gereği sahibi bulunduğu rüçhan hakkının dikkate alınmadığını ileri sürmektedir.
Ticari işletme rehni, borçlunun ticari faaliyetlerini sürdürebilmesini sağlamak amacıyla ve yasayla düzenlenmiş, teslimsiz bir rehin türüdür. Ticari işletme rehni, rehinli alacaklıya diğer yasaların rehne tanıdığı bütün hak ve imkanları sağlar. İİK.nun 206/1 nci maddesine göre de, satılan malın bedeli üzerinde rehin alacaklısının rüçhan hakkı vardır.
Dosyanın incelenmesinde taraflar arasında bir ticari işletme rehni sözleşmesinin varlığı anlaşılmakta ise de, sözleşmenin metni ve şekil şartlarını taşıyıp taşımadığı konusunda Yargıtay denetimine elverişli örneğinin dosya için de bulunmadığı ve mahkemece tutanağa geçirilmediği anlaşılmaktadır. Yine dosyada satılan mahcuzlara ilişkin haciz tutanakları ya da satış ilanı bulunmamaktadır.
Bu durumda mahkemece, taraflar arasında akdedilen ticari işletme rehni sözleşmesi ile satılan mallara ilişkin haciz veya açık artırma tutanağı ya da satış ilanının dosyaya celbedilerek eksiklerin tamamlanması, taraf iddialarına ilişkin delillerin toplanması ve bu suretle satılan malların ticari işletme rehni kapsamında olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulmasında isabet bulunmadığı gibi, cetvel dışında bırakılan alacaklı-davacının sıra cetveline itiraz davası açmak için cetvele tabi dosyalarda taraf olmasına ve sıra cetveline girebilmek için talepte bulunmasına yasal zorunluluk olmamasına rağmen, bu hususların davanın reddi gerekçesi olarak gösterilmesi de kabul şekli itibariyle doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 03.02.2005 günü oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy