(2004 S. K. m. 67)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne, yönelik olarak verilen hükmün davalılardan Tekzen A.Ş ve Gökçin ve Yavuz Aras vekillerince duruşmalı, davacılar ve diğer davalı Yapıt Yapı Ltd. Şti vekillerince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. Onur Pastacı ile davalılar Yapıt Yapı Tic. Ltd. Şti vek. Av. Serkan Şahin, Tekzen Paz. A.Ş. Vek. Av. Fevzi Çamlıbel, davalı Gökçin ve Yavuz Aras vek. Av. Hasan İçöz'ün gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, müvekkiline ait taşınmazın 21.7.2000 tarihli sözleşme ile davalı Yapıt Ltd. Şti'ne 12 yıl süreli olarak aylık 30.000 USA doları bedel ile kiralandığı, döviz kurlarındaki aşırı yükselme üzerine 21.2.2001 ile 21.7.2001 tarihleri arasında kira bedelinin 1 USA dolar 700.000 TL olarak dondurulmasına ve sonrası için fiili ödeme tarihindeki kurun dikkate alınmasının kararlaştırıldığını, bu aşamadan sonra davalı Yapıt Ltd. Şti.'nin kira akdini tek yanlı fesih ettiğini ihbar etmesine rağmen taşınmazı tahliye etmediğini ve kira bedellerini eksik ödediğini, diğer davalı Tekzen A.Ş'nin alt kiracı davalılar Yavuz Aras ve Gökçin Aras'ın ise kefil olarak ödenmeyen kira bedellerinden sorumlu olduğunu, fazlaya dair haklar saklı kalarak 100.000.000.000.TL alacağın tahsili için yapılan takibe davalı Yapıt Ltd. Şti'nin kısmen diğer davalıların ise tamamen itiraz ettiklerini iddia ederek itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı Yapıt Ltd. Şti. savunmasında kira bedellerinin 30.5.2001 tarihli protokol ile 1 USA doları 700.000.TL olarak dondurulduğunu ve taşınmazın 21.9.2001 tarihinde tahliye edildiğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Davalılar Yavuz Aras ve Gökçin Aras savunmalarında, sözleşmede kefalet limiti bulunmadığından kefaletlerinin geçersiz olduğunu ve taşınmazın 21.9.2001 tarihinde tahliye edilmesi nedeniyle de kira borçlarının bulunmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Davalı Tekzen A.Ş savunmasında, alt kiracı olduklarını taşınmaz malikinin kendilerinden aralarında bir akit bulunmadığı için kira bedeli talep edemeyeceğini ve taşınmazın 21.9.2001 tarihinde tahliye edildiğinden kira borçları bulunmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece benimsenen bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, kefil davalılar Yavuz Aras ve Gökçin Aras'ın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan kefalete yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı ile davalı Yapıt Ltd. Şti. arasında 21.7.2000 tarihli kira akdi imzalanmıştır. 30.5.2001 tarihinde düzenlenen protokol 21.2.2001 ile 21.7.2001 tarihindeki arasında kira bedelinin 1 USA 700.000 TL üzerinden ödenmesini düzenlenmekte olup, bu tarihten sonra ödemeleri sözleşmeye göre fiili ödeme tarihindeki kur dikkate alınarak yapılacaktır. Kira akdinin 10. maddesi uyarınca kira akdi süresinin tamamlanmasından önce tek yanlı olarak feshi mümkündür. Ancak taşınmazın anılan maddeye göre tahliye edilerek kiralayana kiracı tarafından teslim edilmesi gerekir.
Davacı yan davasında 21.7.2001-21.8.2001 dönemi için eksik ödeme yapıldığını ve sonraki ayların kira bedellerinin ödenmediğini iddia ederek talepte bulunmuştur.
Kiralanan taşınmazın kiralayan davacıya 14.5.2002 tarihinde teslim olunduğu anlaşılmaktadır. Bu halde kiracı taşınmazın sözleşmenin 10. maddesine göre kiralayana teslim edildiği 14.5.2002 tarihine kadar işleyen kira bedelinden sorumludur. Davalı kefiller de bu kira bedelinden sözleşmede müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaları bulunduğundan kiracı ile birlikte kira bedeli ve kendi temerrütlerinin hukuki sonuçları ile sorumludurlar.
Bu durumda mahkemece açıklanan hususlar dikkate alınarak kiracı Yapıt Ltd. Şti. ve kefillerin kira borçlarının tespiti ile varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmek gerekirken talep olmadığı halde olaya uygun düşmeyen bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3- Davalı Tekzen A.Ş'nin temyizine gelince;
Davalı Tekzen kiralanan taşınmazın bir bölümünü 13.10.2000 tarihli alt kira sözleşmesi ile davalı Yapıt Ltd. Şti.'den kiralamıştır. Davacı kiralayan ile alt kiracı davalı Tekzen A.Ş. arasında bir kira akdi bulunmadığı gibi Tekzen A.Ş'nin davacı ile davalı Yapıt Ltd. Şti. arasında imzalanan asıl kira sözleşmesinde de sorumluluğunu gerektirecek bir imzası bulunmamaktadır.
Bu nedenle alt kiracının sorumluluğu Yapıt Ltd. Şti'ne karşı olup davacı kiralayan alt kiracıdan kira bedeli talep edemez. Mahkemece bu yön gözetilmeden Tekzen A.Ş'nin imzası bulunmayan sözleşmeden sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.
4- Davacının temyizi yönünden;
Alacak likit bir başka deyişle borçlusu tarafından hesap edilebilir bulunduğu gözetilmeden İİK.nun 67/2. maddesine aykırı olarak davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi kabul şekli ile isabetsizdir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenle kefiller Yavuz Aras ve Gökçin Aras'ın diğer temyiz itirazlarının reddine, hükmün; 2 nolu bentte açıklanan nedenle davalı Yapıt Ltd. Şti., Gökçin Aras ve Yavuz Aras, 3 nolu bentte açıklanan nedenle davalı Tekzen A.Ş, (4) nolu bentte açıklanan nedenle davacılar yararına BOZULMASINA, vekilleri Yargıtay duruşmasında hazır bulunan taraflar yararına takdir edilen 400.00.YTL duruşma vekalet birbirlerinden alınarak, yekdiğerine ödenmesine, peşin harçların istek halinde iadesine, 07.03.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy