(818 S. K. m. 41)
Dava: Taraflar arasındaki birleştirilen alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince duruşmalı, davacı vekilince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. Yıldırım Pekkan ile davalı vek. Av. Mustafa Küçükkonyalı'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, davalı GMT Ltd.Şti. (Göktaş Ltd.Şti)'nin müvekkili aleyhine Amasya Birinci Asliye Hukuk Mahkemesinde 1995/303 esas sayılı alacak davası açtığını, Amasya Asliye Birinci Hukuk Mahkemesince 26.11.1999 tarih, 1999/350 Karar sayılı hükümle davanın kabulüne karar verildiğini, kararın Ankara 10.İcra Müdürlüğünün 1999/8376 sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, takipte müvekkili şirketin menkul ve gayrimenkulleri ile 3.şahıslardaki hak ve alacakların haciz edildiğini, kararı banka teminat mektubu alınmak suretiyle tehiri icra talepli olarak temyiz ettiklerini, Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 1.6.2000 tarih, 1696-4280 sayılı ilam ile hükmün lehlerine bozulduğunu, icranın durdurulması için almak zorunda kaldıkları banka teminat mektubuna 70.583.625.000.TL masraf yapmak zorunda kaldıklarını iddia ederek bu zararın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davası ile, Amasya Asliye Birinci Hukuk mahkemesinin, Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 1.6.2000 tarihli bozma kararına uymayarak direndiğini, davalının direnme kararı üzerine icra takibine devam ettiğini, icranın geri bırakılması için ikinci kez banka teminat mektubu alarak, direnme kararını tehiri icra taleple olarak temyiz ettiklerini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca direnme kararının bozulduğunu, banka teminat mektubu temini için 154.048.125.000.TL masraf yaptıklarını iddia ederek, zararın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı asıl dava ve birleşen davaya karşı yaptığı savunmasında, mahkeme kararının icra takibine konulmasının yasadan kaynaklanan bir hakkın kullanımı olduğunu, davacının icranın geri bırakılması için göstereceği teminatın cinsini kendisinin seçtiğini, banka teminat mektubu yerine nakit para veya gayrimenkul teminatı da gösterilebileceğini beyan ederek, herhangi bir zarar doğmasına neden olmadıklarından davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, yasal bir hakkın kullanımının kötüniyetli bir davranış olarak kabul edilemeyeceği, mahkeme kararının icraya konulması işleminin haksız eylem de sayılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Davacı Özmaya A.Ş. aleyhinde açılan ve red ile sonuçlanan dava nedeniyle girişilen icra takibinden dolayı uğradığı zararın giderilmesini istemektedir. Davalı GMT Ltd.Şirketinin Amasya 1.Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı davada, davanın kabulüne ve Direnmeye ilişkin kararları icra takibine koyması üzerine, davacı Özmaya A.Ş.nin tehiri icra kararı almak için teminat olarak banka teminat mektupları verdiği ve bu nedenle de bankalara komisyon ödediği anlaşılmaktadır. Zarar, mal varlığının azalmasıdır. Mal varlığının azalması, sahibinin iradesi hilafına veya rızası bulunmaksızın meydana gelmesi halinde zarar teşkil eder. Bu nedenle talep haksız fiilden doğan tazminat istemine benzemekte ise de, haksız fiil sorumluluğunun şartlarından olan kusur şartı bu tür talepte aranmaz. Bir başka deyişle, açılan bir davanın red olunması halinde, bu dava nedeniyle aleyhinde dava açılan tarafın mal varlığında bir azalma meydana gelmiş ise doğan zarar, kusursuz sorumluluk esasına göre davada haksız çıkan taraftan talep edilebilir.
Buradaki sorumluluk, bir hakkın kullanılmasından doğan sorumluluk olup, kusur koşuluna bağlı değildir.
Hal böyle olunca mahkemece, davacı Özmaya A.Ş'nin davalı GMT Ltd.Şti.tarafından Amasya Birinci Asliye Hukuk Mahkemesinde aleyhinde açılan dava nedeniyle yapılan icra takibini durdurmak amacıyla aldığı banka teminat mektupları için bankaya ödediği komisyonların onun mal varlığında azalmaya neden olarak zararını oluşturduğu ve davanın haksız görülerek reddedildiği gözetilerek, zararın saptanarak davalıdan tahsiline karar verilmek gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir edilen 375.0.000.TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya ödenmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 27.09.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy