(2675 S. K. m. 27)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı sebeplerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belirli günde davacı vek. Av. Meral Sezer ile davalı vek. Av. Sezgin Tekin'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı May Tohumculuk Ziraat Ltd.Şti. ile davalılardan Asgrow Seed Co. Şirketi arasında 15.2.1987 gününde distribütörlük anlaşması imzalandığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı vekili, sözleşmenin müvekkili ile davalı Asgrow Seed Co. Şirketi arasında imzalandığını, ancak sözleşmenin tarafı olmayan Seminis Wegetable Seeds İnş. Şirketinin gönderdiği 16.11.1998 günlü yazı ile fesih edildiğinin bildirildiğini, bu feshin haksız ve kötüniyetli olduğunu, fesihten sonra Türkiye'de Seminis Sebze Tohumları A.Ş.nin kurulduğunu, sözleşmenin tarafı olmayan üçüncü bir şirketin sözleşmeyi feshetme yetkisi olmadığını bu sebeple fesih ihbar mektubunun hiçbir hukuki değeri olmadığını, Asgrow Seed Co.nun sözleşmeden doğan haklarını Seminis Wegetable Seeds Şirketine devir ettiğine dair müvekkiline bir ihbarda yapılmadığını, sözleşmenin feshinden sonra aynı ürünlerin Türkiye'de Seminis Sebze Tohumları A.Ş. tarafından pazarlanmaya başlandığını belirterek feshin haksız ve iyiniyet kurallarına aykırılığının tespiti ile fazlaya dair haklar saklı kalmak üzere şimdilik 1.000.000 Dolar manevi, 3.000.000 Dolar maddi tazminatın faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Seminis Sebze Tohumları A.Ş. vekili, davada ne için davalı gösterildiklerini anlayamadıklarını, müvekkili şirketin Türk Yasalarına göre kurulmuş ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğunu, sair davalılar ile bir bağlantısı olmadığını ve davacı ile imzalanan sözleşme ile de ilgileri bulunmadığını belirterek davanın husumetten reddini istemiştir.
Diğer davalılar vekili Asgrow Seed Co. Ve Seminis Wegetable İnş. Şirketlerinin Türkiye'de Türk Medeni Kanunu'nda tanımlanmış nitelikleri taşıyan ikametgaha sahip olmadığını, sözleşmenin 16. maddesinde "bu anlaşmanın geçerliliği yapısı ve etkisi ABD, Michigan Eyaleti Kanunlarına göre yorumlanacaktır" denildiğini mahkemenin Milletlerarası yetkisinin bulunmadığını, yargı yetkisinin Amerikan mahkemelerine ilişkin olduğunu belirterek yetki itirazında bulunmuştur.
Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre davalılardan Seminis Sebze Tohumları A.Ş.nin sözleşmenin tarafı olmadığı bu sebeple haksız fesihten doğan maddi manevi tazminat davasının muhatabı olmayacağından bu davalı hakkındaki davanın husumetten reddine, sair iki davalı yönünden ise MÖHUK ve HUMK. nun göre mahkemenin uluslararası yetkisi bulunmadığından bu davalılar hakkındaki davanın yetkisizlik sebebi ile reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Sonuç: Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere ve özellikle 16. maddesinde seçilen hukukun maddi hukuk kurallarının uygulanmasına yönelik olup, Usul Hukuku Kurallarının da seçilen bu hukuka göre çözümleneceğini göstermeyecek olmasına, yetki konusunun davanın açıldığı ülkedeki (Lex fori) hukuk kurallarına göre çözümlenecek bulunmasına, somut olayda davacı ile davalı Asgrow arasındaki ilişkinin FOB satış olarak gerçekleştirilmesine bir başka anlatımla akdin ifa yerinin ABD olmasına, Türk mahkemesinin milletlerarası yetkisinin iç hukukun yer itibari ile yetki kurallarının tayin edeceğinden ve davalı ABD şirketlerinin Türkiye'de mal varlığı veya uyuşmazlık konusu şeyin veya teminatının bulunduğu da kanıtlanamadığından bu davalılar yönünden yetkisizlik kararı verilmesinde ve sair davalı şirket hakkındaki davanın da husumetten reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, vekilleri Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalılar yararına takdir edilen 400.-YTL. duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 29.04.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy