(743 S. K. m. 169)
Dava: Taraflar arasındaki teminat ipoteği olduğunun tespiti davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, davalı ile davadışı Hasan Fettah arasındaki bayilik sözleşmesi nedeniyle davalının ileride doğacak muhtemel alacaklarının garantisi- teminatı için ipotek talebinde bulunması nedeniyle müvekkiline ait taşınmazın 5.9.1997 tarihli ipotek sözleşmesi ile davalı yararına 5.000.000.000.-TL. bedelle ipotek edildiğini, daha sonra 1.9.1998 tarihinde ipotek bedelinin 10.000.000.000.-TL.'ye yükseltildiğini ve üst sınır ipoteği olduğunu, davadışı Hasan Fettah'nın bayilikten doğan borçlarını ödeyememesi nedeniyle ipotek limitini aşacak şekilde takibe geçildiğini bununda üst sınır ipoteğinin amacına ve ruhuna aykırılık teşkil ettiğini iddia ederek taraflar arasındaki ipotek akdinin üst sınır ipoteği olduğunun tespitiyle, ipotekli gayrimenkulün yalnızca üst sınırı geçmemek üzere 10.000.000.000.-TL. ile sınırlı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, 5.12.2003 tarihli dilekçesi ile talebini ıslah ederek sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan MK.'nun 169.maddesi uyarınca davacı tarafından kocası menfaatine üçüncü kişiye verilen ipoteğin Sulh Hukuk Hakiminin izni olmadan yapılmış olması nedeniyle ipotek akdinin tamamen geçersizliğine ve iptaline şeklinde terditli olarak davasını ıslah etmiştir.
Davalı vekili, iddiaların gerçek olmadığını, davacı gayrimenkulünü kocasının lehine bir üçüncü şahsa ipotek etmediğini kendisinin eşi ile birlikte kurdukları Eminpen 77 Plastik ve Alüminyum Doğrama Sanayi adlı adi ortaklıkta yapacakları iş için müvekkili şirket ile sözleşme düzenlediklerini ve alacakları mallara karşılık şahsen kendi işi için kendi adına ipotek verdiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre, taraflar arasında 1.9.1997 tarihinde üretici Firma Sözleşmesi imzalandığı taraflarını üretici firma olarak yetkililerinin Hasan ve Şerife Fettah olan Eminpen 77 Plastik ve Alüminyum Doğrama Sanayi isimli firma ile davalı olduğu, bu sözleşmeden doğmuş ve doğacak borçlarından dolayı davacının gayrimenkulünü 5.000.000.000.-TL. ye kadar ipotek tesis ettirdiği, daha sonra ikinci ipotek belgesi düzenleyerek miktarını 10.000.000.000.-TL.ye yükselttiği ve davacı davasını ıslah ederek ipoteğin fekki talebinde bulunduğu, rehin edilen mal maliki ile borçlunun aynı kişi olmasına ve eş yararına ipotek tesis olunmaması nedeniyle fek ile ilgili talebin reddine, tespit talebinin ise eda davası açılacak yerde tespit davası ikame olunamayacağından işbu talebin de reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu ipotek Eminpen 77 Plastik ve Alüminyum Doğrama Sanayi Firması yetkilisi Hasan Fettah ile davalı şirket arasında düzenlenen 1.9.1997 tarihli bayilik sözleşmesinden dolayı davacı Şerife Fettah tarafından verilmiştir. Davacının anılan sözleşmede imzası bulunmamaktadır. Sözleşmeyi imzalayan Hasan Fettah'ın ise davacının kocası olduğu tartışmasızdır. Karı koca arasında adi ortaklık bulunduğu da kanıtlanmış değildir. Bu durumda davacının 1.9.1997 tarihli sözleşme uyarınca sorumluluğundan söz edilemeyeceğinden ipoteğin kocası lehine verildiğinin kabulü gerekir. Nitekim Dairemizin 17.1.2001 tarih, 2000/6355 E, 2001/284 sayılı kararı bu hususu doğrulamaktadır. O halde mahkemece ipotek tarihinde yürürlükte bulunan M.K. 169. maddesi hükmü gereğince bir hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre öteki yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 07.03.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy