(818 S. K. m. 41, 42)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili müvekkili ile davalılar arasında çelik alım-satımı için sözleşme yapıldığını, davalıların akdin ifasını geciktirdiklerini ve görüşmelere son verdiklerini; müvekkilinin görüşmeler süresince iyi niyetli davranarak sözleşmenin kurulacağı ve ifa edileceğine inandığını belirterek, bu nedenle uğradığı 51.800.-USD değer kaybı, 129.506,40 USD kar kaybı, 20.125.-USD başka yerden alınan mal nedeniyle uğranılan kar kaybı, 8.400.-USD işgücü kaybı ve 100.000.-USD yapılabilecekken yapılamayan anlaşmalar nedeniyle kar kaybı toplamı 309.381.-USD. tazminatın fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığının faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar B. AŞ., M. S. Buyurgan ve A. R. Buyurgan vekilleri davacı ile aralarında herhangi bir sözleşme yapılmadığını, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır. Diğer davalı Finansteel Overseas Ltd. yargılamaya katılmamıştır.
Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen raporlar çerçevesinde davacı yanın sözleşmenin varlığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Satışa yönelik olarak uzun süre devam eden faks mesajları sonucunda davacı Darmetal Sara tarafından davalılardan Finansteel Overseas Ltd. lehine amir banka Credit Suisse First Boston Bank tarafından 04.02.1999 tarihli akreditifin düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu akreditif metni alıcı, satıcı, satış bedeli, malın cins ve miktarı, yükleme ve varış limanı gibi satış akdinin oluşması için gerekli unsurları ihtiva etmektedir.
Satıcı 05.02.1999 ve 10.02.1999 tarihli fakslarla akreditif metninde bazı değişiklikler yapılmasını istemiş, amir banka tarafından bu değişiklikler yapılarak tarafların onayına sunulmuştur. Nitekim davacı 21.05.1999 tarihinde taraflar arasındaki anlaşmayı teyit ederek yüklemenin ay sonundan önce yapılmasını, aksi takdirde anlaşmanın iptal edilebileceğini bildirmiştir. Davalı satıcı, alıcının bu mesajına karşı gönderdiği 22.05.1999 tarihli faks mesajında malların Ukrayna'daki yükleme limanında hazır bulunduğu için yükleme işini iptal edemeyeceğini beyan etmiştir.
Bu suretle taraflar arasında icap ve kabulle sözleşmenin oluştuğunun kabulü gerekirken, HUMK. nun 275 nci maddesine aykırı olarak, hakimin çözümlemesi gereken uyuşmazlığa ilişkin olarak alınan ve olaya uygun düşmeyen bilirkişi raporunun hükme esas alınması doğru değildir.
Kaldı ki, dava dilekçesinde sözleşmenin ifa edilmemesi yanında sözleşmenin kurulacağı ve ifa edileceğine güvenilerek sözleşme öncesi görüşmelerden doğan sorumluluğa da dayanılmıştır. Doktrinde culpa in contrahendo olarak adlandırılan bu tür sorumluluğun da tazminat talebine dayanak yapılabileceği kuşkusuzdur. Mahkemece bu yönler üzerinde durulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması da kabul şekli itibariyle doğru görülmemiştir.
Öte yandan akreditif içeriğinde akdin Darmetal Sarl ile Finansteel Overseas Limited arasında oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle adı geçen şirket dışındaki davalılar hakkındaki davanın husumetten reddi gerekirken esastan reddedilmesi de isabetsizdir.
Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 28.04.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy