(2004 S. K. m. 72) (1086 S. K. m. 23)
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirketten iplik alan davalının, ipliğin istenilen vasıfta olmadığından bahisle iade etmek istemesi üzerine iade edilecek mal karşılığında dava konusu çekin verildiğini, ancak malın iade edilmediğini, çekin karşılıksız kaldığını iddia ederek çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, müvekkilinin ikametgahının bulunduğu Niğde Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece İİK'nun 72. maddesine göre menfi tespit davasında yetkili mahkemenin borçlunun seçimine göre icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi veya davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi olduğu, icra takibinin Adana 10. İcra Müdürlüğü'nde yapıldığı, davalının ikametgahının Niğde olduğu, davalı tarafından süresinde yapılan itiraz da dikkate alındığında dava konusu çekle ilgili yargılamanın Adana Asliye Ticaret Mahkemesi'nde yapılması gerektiği gerekçesi ile mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, çek nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davadan önce girişilmiş bir icra takibi bulunmamaktadır. Diğer bir anlatımla icra takibine dava açıldıktan sonra girişilmiştir. Hal böyle olunca, yetki itirazının değerlendirilmesinde HUMK ve diğer özel kanunlarda düzenlenen yetki kurallarının gözetilmesi gerekir. Somut olayda, dava konusu çekin keşide yeri Adana'dır. Davalının ikametgahı ise Niğde'dir. Bu durumda Adana ve Niğde mahkemeleri yetkilidir. Dava ise yetkili olmayan Ceyhan Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış ve davalı tarafından süresinde yetki itirazında bulunularak dosyanın yetkili Niğde Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi talep edilmiştir. Görüldüğü gibi davalı seçimlik hakkını Niğde mahkemesinden yana kullanmıştır. HUMK'nun 23. maddesi uyarınca, mahkemenin yetkili olmadığını iddia eden taraf yetkili mahkemeyi bildirmeye mecburdur. Davalı anılan yasa hükmü gereğince dosyanın yetkili Niğde mahkemesine gönderilmesini talep ettiğine göre yetkisizlik kararı üzerine dosyanın Niğde Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi gerekir. Mahkemece bu yönler gözetilmeden dosyanın, davalı tarafından gösterilmeyen Adana Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi biçiminde hüküm oluşturulması belirtilen yasal hükmüne aykırı olduğundan hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 10.02.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy