(2004 S. K. m. 179)
Dava: Davacı vekilince hasımsız olarak açılan iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde müdahil İ. Finansal Kiralama A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirketin sektörün önde gelen kuruluşlarından olmasına rağmen finansal sıkıntıya girerek borca batık hale geldiğini, sunulan iyileştirme projesine göre şirketin borca batıklıktan kurtulmasının mümkün olduğunu belirterek, iflasın 1 yıl süreyle ertelenmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davacı şirketin borca batık olduğu, ciddi ve inandırıcı olan iyileştirme projesi çerçevesinde şirketin borca batıklıktan kurtulabileceği belirtilerek davacının iflasının 1 yıl süreyle ertelenmesine karar verilmiş, hüküm müdahil İ. Finansal Kiralama A.Ş tarafından temyiz edilmiştir.
1- İflasın ertelenmesi, borca batık durumda olan bir sermaye şirketinin mali durumunun ıslahının mümkün olması hâlinde o şirketin iflâsının önlenmesini sağlayan bir kurumdur. Böyle bir talep üzerine mahkemece bu şirketin öncelikle borca batık durumda olup olmadığı tespit edilmeli, borca batık durumda ise bu kez ıslahının mümkün olup olmadığı üzerinde durulmalıdır. Bunun için borçlu şirket tarafından mahkemeye ibraz edilen bilanço ile malî durumun iyileştirilebilmesi amacıyla şirket tarafından bildirilen proje üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bir sonuca gidilmelidir. Zira önerilen iyileştirme tedbirlerinin şirketin mali durumunu düzeltmeye elverişli olup olmadığının belirlenmesi özel bir bilgiyi gerektirdiğinden, bu konuda bilirkişinin görüşüne başvurulması icabetmektedir. Mahkemece borca batıklığın tespiti için yargılama sırasında bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve alınan raporda iflasın ertelenmesi için gerekli koşulların oluştuğu yönünde görüş bildirilmiştir. Ancak iflasın ertelenmesinde, borca batıklığın tespiti sırasında kaydi değerlerin değil, rayiç değerlerin esas alınması gerekir. Bu nedenle, şirketin aktifinde yer alan tüm varlıkların rayiç değerlerinin mahkeme tarafından atanan yeminli bilirkişiler aracılığıyla tespiti gerekli olup, bilançoda kayıtlı değerler üzerinden borca batıklığın saptanması suretiyle iflâsın ertelenmesi kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
2- İflasın ertelenmesini talep eden şirketin durumunun iyileştirilmesinin öncelikle şirkete yeni özkaynakların aktarılması, sonrasında da verimli çalışmasını sağlayacak önlemlerin alınması koşullarına bağlı olduğu iyileştirme projesinde öngörülmüştür. Özellikle de şirketin ortaklarına ait gayrimenkullerin satılarak nakit girişi sağlanacağı belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda, iyileştirme projesinde temin edileceği belirtilen, ancak henüz şirket hesabına geçmeyen bu özkaynağın sağlanacağı ihtimaliyle iflâsın ertelenmesi yönünde görüş bildirilmesi bir çelişki olup, bu görüş doğrultusunda yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru değildir. Öte yandan iyileştirme projesinde şirkete ait taşınmazların satışı suretiyle nakit akışı sağlanması amacıyla düşünülen tedbir tasfiyeye yönelik bir işlem olup, davacının özkaynağını artırıcı bir nitelik taşımaz.
Mahkemece yapılacak iş; yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde ehil bir bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm deliller birlikte değerlendirilerek ve özellikle iflas erteleme tedbirlerinin uygulanmaya başladığı tarihten itibaren iyileştirme projesinin ne ölçüde başarılı şekilde uygulandığının bilimsel ve objektif şekilde tespiti suretiyle varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar vermekten ibaret olup, yetersiz bilirkişi heyeti raporuna dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle müdahil İ. Finansal A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek hâlinde iadesine, 03.03.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy