(2004 S. K. m. 72) (1086 S. K. m. 1, 7)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı bankadan kredi almadığı halde adının ve imzasının 3. kişi tarafından kullanılarak kredi çekildiğini, davalı banka tarafından borcu bulunduğundan bahisle bankadaki hesabında bulunan paraya el konulduğunu belirterek davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunduğu gibi, davacının 12.10.1999 tarihinde banka tarafından gerçekleştirilen toplu ikrazattan faydalandığını, aynı tarihli Tarımsal Krediler ikraz Sözleşmesi'ni müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalayarak kredi kullandığını, davacı tarafından kullanılan kredi dolayısıyla borçlu olduğundan adına yatan paralara bloke konulduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Borçka Sulh Hukuk Mahkemesi 2007/265 Karar nolu kararı ile kredi sözleşmesindeki borç miktarının 40.000.00. YTL olması nedeniyle mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin Borçka Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiş, kararın temyiz edilmeden kesinleşmesi üzerine dosyanın Borçka Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gelmesi üzerine de davacıya açılan kredi miktarının 1.900.00. YTL olup, görevli mahkemenin Borçka Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan görevsizlik kararı verilmiş, işbu karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesi ve davacının duruşmalardaki beyanından istemin banka ile imzalandığı belirtilen Tarımsal Krediler İkraz Sözleşmesi'nden dolayı borçlu olunmadığının tespiti isteminden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Anılan kredi sözleşmesinde kredi limiti 40.000.00. TL., davacının kefalet miktarı da 40.000.00. TL'dir. Bu durumda görevli mahkeme sözleşmede yer alan 40.000.00. TL esas alınarak belirlenmelidir. Dava tarihi itibariyle 40.000.00. TL tutarlı uyuşmazlığa bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğu halde yazılı gerekçe ile görevsizlik kararı verilmesinde isabet görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 30.06.2009 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Davacı Cesur 06.12.2006 tarihli dava dilekçesinde dava değeri olarak 3.250.00. YTL gösterip, bu miktar üzerinden harç yatırarak davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş ve davasını Borçka Sulh Hukuk Mahkemesi'ne açmıştır.
Anılan mahkemece verilen 07.11.2007 tarihli karar ile Tarımsal Kredi İkraz Sözleşmesi'ndeki borç miktarının 40.000.000.000. TL olduğu, davacının bu miktardan sorumlu olduğu gerekçeleri ile görevsizlik kararı verilmiştir.
Bu karar üzerine dosyanın Borçka Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi üzerine de; bu mahkemece de yapılan takipte asıl alacak olarak 3.249.000.000. TL istenildiği, davanın da bu miktar üzerinden açılmış olduğu gerekçeleri ile 2008/10 Esas, 2008/39 Karar sayılı 11.03.2008 tarihli karar ile davaya Sulh Hukuk Mahkemesi'nce bakılması gerektiği gerekçeleri ile görevsizlik kararı verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Menfi tespit davasında görevli mahkemenin tayini HUMK'nun 1-8. maddelerine göre borçlu (davacı)nın borçlu olmadığını ileri sürdüğü miktar dikkate alınmak suretiyle belirlenir. Görevli mahkemenin belirlenmesinde (HUMK'nun l/II. maddesi) hükmü gereğince tazminat, faiz ve giderler hesaba dahil edilmez.
Menfi tespit davalarında görevli mahkemenin tayini ile ilgili bu ana kural gözetilerek somut olaya gelecek olursak;
Davalı banka, davacı ve dokuz arkadaşı aleyhine 24.10.2002 tarihinde 12.10.1999 tarihli 252 sayılı Banka Kredi Sözleşmesini dayanak göstererek, 3.249.000.000. TL asıl alacak, 6.805.000.000. TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.054.000.000. TL'nin tahsili için Borçka İcra Müdürlüğü'nün 2002/1320 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine geçmiştir. Ödeme emri borçlu (davacı)'ya 24.12.2002 tarihinde tebliğ edilmiş, borçlu (davacı) aynı günlü dilekçesi ile borca itiraz etmiş ve bu itiraz üzerine İcra Müdürlüğü'nce 09.01.2003 tarihli ara kararı ile itirazın kabulü ile icra takibinin durdurulmasına karar verilmiştir.
Bu dosya içerisinde bulunan takip dayanağı 12.10.1999 tarihli Tarımsal Krediler İkraz Sözleşmesi'nden kredi miktarının 40.000.000.000. TL, davacı ve dokuz arkadaşının kredi miktarlarının ise;
Adı Soyadı Tespit olunan kredi miktar Kefalet miktarı İmzası
Hikmet G. 1.800.000.000.- 40.000.000.000.-
Nail G. 1.700.000.000.- 40.000.000.000.-
Cesur Ö. (davacı) 1.900.000.000.- 40.000.000.000.-
Hüseyin G. 2.000.000.000.- 40.000.000.000.-
Selim K. 2.000.000.000.- 40.000.000.000.-
Yaşar G. 2.000.000.000.- 40.000.000.000.-
Hikmet Ö. 1.750.000.000.- 40.000.000.000.-
Mehmet G. 2.000.000.000.- 40.000.000.000.-
Talat C. 2.000.000.000.- 40.000.000.000.-
şeklinde yazılmış olduğu görülmektedir.
Yukarıya yazıldığı gibi davacıdan takiple talep edilen asıl alacak 3.249.000.000. TL olup, davacı bu miktarı esas alarak 3.250.000.000. TL'den borçlu olmadığının tespitini istemiş ve bu miktarı açık ve net biçimde dava dilekçesinde DAVA DEĞERİ olarak göstermiştir. Dava dilekçesinde kredi sözleşmesinde kefalet miktarı olarak yazılmış olan 40.000.000.000. TL'den hiçbir şekilde bahsetmemiştir.
Bu durumda davacının dahi ileri sürüp, göstermediği 40.000.000.000. TL kefalet miktarının esas alınarak sanki bu miktar için dava açılmış gibi görevli mahkemenin belirlenmesi gerektiğine dair Sayın Çoğunluğun görüşlerine katılmak mümkün değildir. Dava değeri olarak gösterilen harçlandırılan asıl alacak olan 3.250.000.000. TL esas alınarak verilen görevsizlik kararının onanması görüşünde olduğumuzdan Sayın Çoğunluğun bozma yönündeki kararlarına katılamıyoruz. 30.06.2009 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy