(2004 S. K. m. 67)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılardan Ş... Turizm A.Ş. ve S... A.Ş. vekilince duruşmalı davacı vekilince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili ile davalılardan S. Ş., S... Ş... İnş. San. Tic., Ş... Turizm Yat. Tic. A.Ş. ve S... İth. İhr. A.Ş. vekili gelmiş, diğer davalılar taraftan kimse gelmemiş olduğundan onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili müvekkili tarafından temlik alınan T. Tütüncüler Bankası A.Ş. (Yaşarbank AŞ) tarafından dava dışı YouOneEngineering&ContructionCo. Ltd'e hitaben 15.11.1993 tarihinde verilen 1413 G 003 referans numaralı 4.175.000,-DEM ve 1413 G 002 referans numaralı 5.603.060,-DEM tutarlı teminat mektuplarının paraya çevrildiğini, bunun üzerine S... Ş... İnş. San. Tic. AŞ.'nin borçlu diğer kişi ve şirketlerin kefil olduğu kredi sözleşmelerinin kat edildiğini ve girişilen icra takibinin itiraz üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve davalıların icra inkar tazminatı ile mahkumiyetlerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili müvekkili S... Ş... İnş. San. Tic. AŞ. ile dava dışı YouOneEngineering&ContructionCo. Ltd, arasında iki adet taşeronluk sözleşmesinin imzalandığını ve avans iadesi için 1413 G 002 referans numaralı, performans için de 1413 G 003 referans numaralı teminat mektuplarının verildiğini;
Adı geçenin tazmin talebi üzerine ihtiyati tedbir kararı alındığını ancak bu tedbirin kaldırılması üzerine adı geçenin davacı banka hakkında takibe giriştiğini; davacının o takibe itiraz etmesine ve mektup muhatabının takipten feragatine rağmen davacı yanca teminat mektubu bedellerinin ödendiğini; ne var ki muhatabın ICC'de görülen dava sonunda aldığı kararın tenfizi için müracaat etmediğini;
Teminat mektuplarından birinin avans mektubu olduğunu ancak avans alacağının istihkaklardan kesildiğini ve muhatabın 2.350.000,-DEM tutarındaki Pamukbank A.Ş. ifadeli teminat mektubunu da tahsil ettiğini ve avans iadesi işleminin yargılamayı gerektirdiğini ve ödemelerin yetkili kişiye yapılmadığını bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece 1413 G 002 referans numaralı teminat mektubunun avans iadesi için verildiği ve 30.9.1994 vadeli olduğu ve avans iadesi için değil taşeronun sözleşmedeki yükümlülüğünü yerine getirmediğimden bahisle vadeden sonra 13.10.1994 günü tazmin talebinde bulunulduğu, vadeden sonra tazmin yükümlülüğü bulunmayan davacının ödeme sebebiyle davalılara rücu edemeyeceği; 1413 G 003 referans numaralı teminat mektubunun süresi içinde tazmininin istendiğini ancak tazmin isteyen kişinin yetkili olmadığı, kötü ödemeden davalıların sorumlu olmayacağı gerekçesiyle diğer davalılar hakkındaki davanın reddine; davalılar Ş... Turz. Yatr. A.Ş. ile S... İth. İhr. Paz. AŞ. hakkındaki davanın ise, adı geçenlerin takipte 4.175.000,-DEM asıl alacağı kabul etmeleri sebebiyle 9.778.060,-DEM üzerinden temerrüdün gerçekleştiği 23.12.2000 tarihinden itibaren işleyecek % 75 temerrüt faizi ve ferileri bakımından itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmiş; hüküm davacı TMSF ve davalılar Ş... Turz. Yatr. A.Ş. ile S... İth. İhr. Paz. AŞ. vekillerince temyiz edilmiştir.
1- 1413 G 002 referans numaralı teminat mektubu 30.9.1994 tarihli olup, tazmin talebinin vadeden sonra 13.10.1994 günü yapıldığı gerekçesiyle bu teminat mektubu sebebiyle yapılan ödemenin davalıdan istenemeyeceği kabul edilmiş ise de, dava dışı muhatabın bu teminat mektubunun vadesinin uzatılmasını istediği, ancak yazıda tapaj hatası yapıldığı davacının 20.10.2005 havale tarihli dilekçesinde dile getirilmiştir. Bu durumda mahkemece bu talebe ilişkin belgelerin ibrazı için davacıya süre verilmeli ve talep üzerine bankaca ne işlem yapıldığının tesbiti cihetine gidilmeli, iddia edildiği gibi bir vade uzatımının söz konusu olup olmadığı üzerinde durulmalıdır. Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
2- 1413 G 003 referans numaralı teminat mektubunun tazmini talebinin özel yetkiyi haiz olmayan kimse tarafından yapıldığından bahisle, davacının ödediği mektup bedelini isteyemeyeceği sonucuna varılmıştır. Ne var ki, tazmin talebi vekil tarafından değil, muhatap şirket yetkilisi tarafından yapılmıştır. Şirket yetkilisi vekilden farklı olarak ayrıca yetkilendirilmese bile, şirketi temsil ve ilzama yetkili olup tazmin talebi ve bunun üzerine yapılan ödeme yasaya uygundur. Hatalı değerlendirme ile bu kalem alacağın reddinde de isabet görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2 Sayılı bentlerde gösterilen sebeplerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik YER OLMADIĞINA, Yargıtay duruşmasında kendisini vekille temsil ettiren davacı TMSF yararına takdir olunan 825,-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalıların peşin harcının istenmesi halinde iadesine, 09.03.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy