(6100 S. K. m. 114, 115, 116, 117, 138, 142, 143, 147)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı vekili, davalının icra takibine konu ettiği bonodaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, davalıya borcun bulunmadığını ileri sürerek takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, senetteki imzanın davacının eşi D.'e ait olduğunu, davacının eşine geniş yetkiler içeren vekaletname verdiğini, davacının ekmek fırınını eşi ile birlikte işlettiklerini, un borçlarına karşılık bu senedin verildiğini belirterek davanın reddi ile %40 tazminatın davacıdan tahsilini istemiştir.
Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde, icra takibinin dayanağı bonodaki imzanın davacının eşi D.'e ait olduğunun ihtilafsız olduğu, davacının eşine verdiği vekaletnamede kambiyo senedi düzenleme yetkisinin bulunmadığı gerekçeleri ile davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
6100 sayılı HMK ile yazılı yargılama usulünde ilk derece yargılaması beş aşamadan oluşmaktadır. Bunlar, davanın açılması ve karşılıklı dilekçelerin verilmesi, ön inceleme, tahkikat, tahkikatın sona ermesi ve sözlü yargılama ve hükümdür.
Davanın açılması üzerine dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır.
Ön incelemede öncelikle dava şartları (HMK m. 114-115) ve ilk itirazlar incelenir (HMK m. 116-117). Dava şartları mevcutsa ve ilk itirazlar yerinde değilse iddia ve savunma içinden tarafların uyuşmazlık noktalarının neler olduğu belirlenir.
Taraflar ön inceleme duruşmasında sulhe teşvik edilir. Ön inceleme duruşmasından sonra mahkemece hak düşürücü süreler ve zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def'iler incelenerek karara bağlanır (HMK. m. 142).
Mahkeme ön inceleme aşamasından sonra tahkikat işlemine gerek olmaması halinde nihai bir karar verebilir (HMK m. 138-142). Ancak mahkemenin ön inceleme aşamasında nihai karar verebilmesi için dava şartlarından birinin bulunmaması, ilk itirazların yerinde olması, hak düşürücü sürenin geçmiş olması veya zamanaşımı definin dinlenebilir olması gerekir. Mahkemece bu nedenler dışında işin esasına girilerek delillerin değerlendirilmesi sonucu bir karar verilecekse HMK'nın 143 ve devamı maddeleri uyarınca tahkikat aşamasına geçilmeli ve özellikle HMK'nın 147. maddesi uyarınca tahkikat için duruşmaya davet edilmelidir. Zira tahkikat aşamasında gösterilen deliller ve özellikle vekaletname içeriğinden senedi imzalayan kişinin ticari temsilci olarak kabul edilip edilmeyeceği hususu açıklığa kavuşturulacaktır. Mahkemece 6100 sayılı HMK ile öngörülen yargılama kesitlerine kanunda belirtilen sebepler dışında uyulmadan karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 07.11.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy