(2004 S. K. m. 67) (818 S. K. m. 84)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, taraflar arasında akdedilen yakıtmatik sözleşmesi kapsamında müvekkilince faturalar içeriğindeki akaryakıtın davalıya satılarak teslim edilmiş ise de bakiye borcun ödenmediğini, aleyhine girişilen takibe davalının itirazı sonucu takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali, takibin devamı ve %40 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin davacıya olan borcunun takip tarihi itibariyle 13.811 TL olup, dava açılmadan önce 6.686 TL'lik kısmi bir ödemenin yapıldığı halde davacı yanca gözetilmediği gibi talep edilen faiz oranının da fahiş bulunduğundan bahisle davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davacı yanca talep edilen faiz oranının sözleşme hükümlerine uygun olduğu gibi benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda takip tarihi itibariyle davacının 13.712,90 TL asıl alacak, 144.11 TL faiz tutarı olmak üzere toplam 13.857,01 TL alacaklı olduğunun saptandığı takiple dava tarihi arasında davalı yanca yapılan kısmi ödemenin BK'nun 84.maddesi uyarınca infazda dikkate alınması gerektiği ve bu ödeme tutarının icra inkar tazminatı hesabında dikkate alınmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının 13.857,01 TL'ye yönelik itirazın iptaliyle takibin asıl alacak tutarı 13.712,90 TL'ye takip tarihinden itibaren %50 oranını aşmamak üzere sözleşme faizi uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya dair istemin reddine, 7.026,90 TL üzerinden %40 icra inkar tazminatı tutarı 2.810,76 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Davaya konu icra takibi kapsamında dava açılmadan önce 12.12.2006 tarihli dekont ile davalının 6686 TL tutarında ödeme yaptığı dosya içeriğinden anlaşılmakta ise de, davacı vekilinin bu ödemeyi mahsup etmeksizin icra takibine konu 15.173,29 TL üzerinden iş bu davayı açtığı görülmektedir. O halde mahkemece davadan önce yapılan ödememe tutarı gözetilerek davacı yanın anılan 6686 TL yönünden dava açmakta hukuki yararı bulunmaması nedeniyle bu bölüm bakımından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm tesisinde isabet görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, bozma biçimine göre öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 04.07.2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY:
Genel hükümlere göre açılan davalarda kural olarak haklılık durumu dava tarihine göre belirlenir. İtirazın iptali davasının amacı itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamaktır. Bu nedenle davada haklılık durumu takip tarihi itibariyle belirlenmelidir (HGK 16.10.1996,19-601/711). İtirazın iptali davasında takipten önce, takipten sonra ancak ödeme emrine itiraz süresi bitmeden yapılan ödemeler gözetilir. Ancak ödeme emrine itiraz süresinin geçmesinden sonra yapılan ödemeler ise dikkate alınmaz. Bu tür ödemeler kararın infazı sırasında icra müdürlüğünce dikkate alınıp borçtan mahsup edilmelidir. Aksi halde ödeme tarihleri itibariyle takip konusu alacağa faiz yürütülüp, ödemenin öncelikle faize mahsup edilmesinden sonra kalan alacak saptanarak hüküm kurulmalıdır. Bu şekilde yapılacak işlem sonucu bulunan meblağ üzerinden hüküm kurulması infazda tereddüt yaratır. Davacının davadan önce yapılan ödemeler yönünden tüm borç ödenip, infaz edilmediği sürece hukuki yararı bulunmaktadır. Mahkemenin bu yöne ilişkin gerekçesi yerinde olup, hükmün onanması gerekir. Sayın çoğunluğun aksi yöndeki görüş ve gerekçesine katılamıyorum. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy