(2004 S. K. m. 67) (2918 S. K. m. 20)
Taraflar arasındaki karşılıklı itirazın iptali-alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın ve karşı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı-karşı davalı vekili; taraflar arasında yapılan sözleşme ile müvekkilinin davalı-karşı davacıdan 54.000,00 TL değerinde bir araç satın aldığını, sözleşme hükümlerine göre müvekkilinin 16.675,00 TL peşin ve nakit ödeme yaptığını, geriye kalan 37.325,00 TL için senetler düzenlendiğini, müvekkilinin vadesi gelen senetlerden 6 tanesinin bedelini ödediğini ve senetleri teslim aldığını, bedelini ödediği 2 adet senet içinse davalı-karşı davacının senetlerin yanında olmadığını belirtmesi nedeniyle ibraname aldığını, bu arada davalı-karşı davacının kendisinin borçlu olduğu muvazaalı bir senet tanzim ettiğini, senedin icra takibine konulduğunu, dosya alacaklısının sadece müvekkiline satılan ancak devredilmeyen aracın haciz ve muhafazasını talep ettiğini, bu nedenle aracın müvekkilinin elinden alındığını ve davalı-karşı davacıya teslim edildiğini, müvekkiline teslim edilen aracın tekrar müvekkilinin elinden alındığını, daha sonra davalı-karşı davacının aracı satış için bir galeriye bıraktığını, bunun üzerine davalı-karşı davacı aleyhine ihtiyati haciz kararı alınarak söz konusu galeriye gidildiğini, taşımacılık yapan müvekkilinin araç için 25.525,00 TL ödeme yaptığını ancak mağdur olduğunu, diğer senetleri ödemesinin daha fazla mağdur olmasına neden olacağını, taşımacılık işini yerine getirebilmek için de günlüğü 120,00 TL'den araç kiralamak zorunda kaldığını, sözleşme hükümlerine göre davalı-karşı davacının aracın devrini veremediği takdirde ödenen paralarla birlikte, %10 faiz ve %60 cezai şart ödemeyi kabul ettiğini, ayrıca müvekkilinin davalı-karşı davacı hakkında başlatılan icra takibinde alacaklı vekiline 1.000,00 TL ödeme yaptığını, aracın müvekkilinden alınması nedeniyle ödenen paraların geri talep edilmesi zorunluluğu doğduğunu, davalı-karşı davacının hakkında başlatılan icra takibine itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı-karşı davacı vekili; davacı-karşı davalıya satılan aracın 10.09.2006 tarihinde fiilen teslim edildiğini, 18.12.2006 tarihinde buna ilişkin sözleşme yapıldığını, davacı-karşı davalının ödemeleri aksattığını, müvekkilinin alacağını tahsil edememesi nedeniyle başka borçlarını ödeyemediğini, diğer bir aracını satmak zorunda kaldığını, ayrıca bir alacaklısı tarafından satışa konu araç üzerine haciz işlemi yaptırıldığını, sözleşme noterde yapılmadığı için tarafların aldıklarını iade etmekle yükümlü olduklarını, ancak davacı-karşı davalının alacağının 25.525,00 TL olmadığını, ayrıca bu durumda aracın müvekkilinin elinde olmaması sebebiyle mahrum kaldığı kar ve karşı tarafın elde ettiği gelirin söz konusu olduğunu, aracın yıpranması, modelinin düşmesi ve kaza yapması nedeniyle o tarihten beri uğradığı değer kaybı olduğunu, davacı-karşı davalının aracı elinde tuttuğu sürede aracın vergi, sigorta gibi zorunlu masraflarını da müvekkilinin yatırdığını belirterek asıl davanın reddine, aracın müvekkiline iadesine, davacı-karşı davalının elde ettiği gelir 14.000,00 TL, araçta meydana gelen değer kaybının karşılığı 10.000,00 TL, müvekkil tarafından ödenen trafik cezaları ve diğer ödemelerin karşılığı 884,00 TL'nin davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı-karşı davalı vekili; karşı davanın yasal süre içinde ve usulüne uygun harç yatırılarak açılmadığını, ayrıca harici sözleşmelerde zilyet olanın verdiği bedel iade edilinceye kadar satım konusunu elinde tutma hakkına sahip olduğunu, ancak kötüniyetli olan davalı-karşı davacının aracı icra yoluyla teslim aldığını, bunun yanında davalı-karşı davacının taleplerinin haksız ve yersiz olduğunu savunarak karşı davanın reddini istemiştir.
Davacı-karşı davalı 29.07.2010 havale tarihli dilekçesi ile, kira kaybı nedeniyle oluşan 3.240,00 TL alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ederek davasını ıslah etmiştir.
Mahkemece toplanan delillere ve özellikle hükme esas alınabilecek yeterlilikte bulunan bilirkişi raporlarına göre; davacı-karşı davalının satın aldığı dava konusu araç karşılığında davalı-karşı davacıya 25.525,00 TL ödeme yaptığı, ancak işlemiş faiz talebinin haklı olmadığı, davacı-karşı davalının kira kaybından dolayı uğradığı zararın 3.240,00 TL olduğu, araçta meydana gelen değer düşüklüğünün 5.000,00 TL olduğu, davalı-karşı davacının uğradığı kazanç kaybının 15.086,67 TL olduğu, 3.240,00 TL'nin bu miktardan düşülmesi gerektiği, ayrıca davalı-karşı davacının maliyeye 683,00 TL ödeme yaptığı gerekçesiyle asıl davanın ve karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık noter dışı araç satış sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. 2918 sayılı KTK'nın 20/d maddesi uyarınca tescilli araçların noter dışındaki satış ve devirleri geçersizdir. Geçersiz satışlarda herkes aldığını aynen iade etmekle yükümlüdür. Bu durumda somut olay bakımından noter dışındaki araç satışı geçersiz olduğuna göre davacı davalıya ödediği peşinat ile bu satış ilişkisi sebebiyle verdiği senetleri ve ödenen senetlerin bedellerini geri isteyebilir. Davalı ise aracını geri isteyebilir. Tarafların belirtilen bu hususlar dışındaki istemlerinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır. Zira bir taraf malı kullanırken diğer taraf da parayı kullanmış ve semerelerinden istifade etmişlerdir. Mahkemece bu hususlar gözetilmeden somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle tarafların temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 08.04.2013 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)