(2004 S. K. m. 67)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı vekili, müvekkili ....'ın davalı bankadan kullanmış olduğu zirai işletme kredisi için müvekkiline hayat sigortası yapıldığını, sigorta işlemleri için müvekkilinin kullandığı krediden 2.365,00 TL kesinti yapıldığını, müvekkilinin kredi borcunu vaktinden önce 11/05/2011 tarihinde ödediğini, davalı bankanın yenilenen sigorta işlemleri ile ilgili olarak müvekkilinin hesabına 2.449,81 TL borç kaydettiğini, daha sonra 01/01/2011 tarihinden itibaren 75 yaş ve üzeri olanlar için hayat sigortası zorunluluğunun kaldırıldığının öğrenildiğini, müvekkilinin 80 yaşında olduğunu, 2.449,81 TL borca müvekkili tarafından itiraz edildiğini, ancak olumlu sonuç alınamadığını ileri sürerek müvekkilinin davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı 21/05/2012 havale tarihli dilekçesinde, dava konusu sigorta bedeli 2.500,00 TL'yi ihtirazi kayıtla davalı bankaya ödediğini belirtmiştir.
Davalı banka genel müdürlüğü ve davalı banka şubesi vekili, davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, zira davacının müvekkili banka ile akdetmiş olduğu genel tarımsal krediler sözleşmesinin 12.maddesinde hayat sigortası yaptırılmasının zorunlu olduğunun açıklandığını, 75 yaş üstü kişilere hayat sigortası yapılmaması hususunun Tarımsal Krediler Başkanlığının 17/02/2011 tarihli genelgesi ile yürürlüğe konulduğunu, davacının sigortasının ise daha önce 01/01/2011 tarihinde yenilendiğini, ancak borcun tamamen tahsili halinde erken ödeme nedeniyle prim iadesi yapılabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece toplanan delillere göre; davacının davalı bankadan tarımsal kredi kullandığı ve sözleşme uyarınca davacıya hayat sigortası yapıldığı, 01/01/2011 tarihi itibariyle davacının hayat sigortasının yenilendiği, davacının kullandığı tarımsal krediye ilişkin borcunu 11/05/2011 tarihinde erken ödeyip kapattığı, ancak davalı banka tarafından hayat sigortası yenilenmesi nedeniyle 2.449,81 TL bakiye borcunun kaldığının bildirildiği, 17/02/2011 tarihli Tarımsal Krediler Daire Başkanlığı Genelgesi gereğince tarımsal kredi kullanacak 75 yaş üzeri kişilerin zorunlu hayat sigortası kapsamından çıkarıldığı, buna göre davalı bankanın sadece 01/01/2011-17/02/2011 tarihleri arasındaki 47 günlük hayat sigortası bedeli olan 259,56 TL'yi talep edebileceği, davalının fazladan ödenen 2.240,44 TL'yi iade etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 2.240,44 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı, taraflar arasında akdedilen genel tarımsal krediler sözleşmesi uyarınca kullanmış olduğu krediye ilişkin tüm borcunu vaktinden önce 11/05/2011 tarihinde ödediğini, bankanın bu ödemenin 2.449,81 TL'sının 01/01/2011 tarihinde yenilenen hayat sigortası nedeniyle borç kaydedildiğini bildirdiğini, ancak 01/01/2011 tarihinden itibaren 75 yaş ve üzeri olanlar için hayat sigortası zorunluluğunun kaldırıldığını ileri sürerek davalı bankaya borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Davalı banka ise söz konusu sigorta zorunluluğunu kaldıran genelgenin 17/02/2011 tarihinde yürürlüğe girdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Tarımsal Krediler Daire Başkanlığı'nın 7355 sayılı 17/02/2011 tarihli genelgesinin 7.maddesinde '' Kredi kullandırılacak 75 yaş üstü kişiler zorunlu hayat sigortası kapsamından çıkarılmış olup, bu gruptaki kişilere kullandırılacak kredilerde maddi teminat ve/veya kredi garanti fonu kefaleti şartı aranacaktır.....Ayrıca, kredi riski bulunan müşterilerden 75 yaş üzerinde olan veya kredi borcu kapanıncaya kadar 75 yaşını dolduracak müşterilerden, maddi teminatı bulunmayanların, kredi borcu tamamen tahsil ve tasfiye edilene kadar hayat sigortası yaptırılmaya devam edilecektir.'' denilmektedir. Taraflar arasında akdedilen genel tarımsal krediler sözleşmesinin 12.maddesi uyarınca davacı adına yaptırılan hayat sigortasının ise 01/01/2011 tarihinde yenilendiği dosya kapsamından anlaşılmıştır. Mahkemece, konusunda uzman bir bilirkişiye banka kayıtları ve genelge hükümleri doğrultusunda inceleme yaptırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi, davalı yan aleyhine harca hükmedilmemiş olması da isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 18.01.2016 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy