(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasındaki asıl ve birleşen menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen 2008/404 esas sayılı davalar yönünden davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.
KARAR
Davacı vekili, asıl davada, davacının ciro yolu ile hamil olduğu 3 adet çekin bedelinin keşidecisi tarafından ödendiğini, çeklerin keşide tarihinin değiştirilerek davacının borçlandırıldığını, bu çeklere dayalı olarak başlatılan takipten davacının sorumlu olmadığını ileri sürerek davacının 2008/9952 sayılı takip dosyasından borçlu olmadığının tespitini ve kötüniyet tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili birleşen 2008/404 esas sayılı davada, davacının ciro yolu ile hamil olduğu 1 adet çekin bedelinin keşidecisi tarafından ödendikten sonra çeklerin keşide tarihinin değiştirilerek yeniden tedavüle konulduğunu, davalı ...’ın davacı aleyhine de takip başlattığını ileri sürerek davacının 2008/9951 sayılı takip dosyasından borçlu olmadığının tespitini ve kötüniyet tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Asıl ve birleşen 2008/404 esas sayılı davada davalı ... vekili, davalının iyiniyetli hamil olduğunu, davacının iddialarını yalnız keşideciye karşı ileri sürebileceğini bildirerek davanın reddini istemiştir. Davacı vekili birleşen 2011/416 esas sayılı davada, davalı ...’un bedeli ödenmiş çeklerin keşide tarihlerini değiştirerek tedavüle koyduğunu, davacının borcunun sona erdiğini ileri sürerek 2008/9951 ve 2008/9952 sayılı takiplerden dolayı davacının borçlu olmadığının tespitini ve kötüniyet tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Birleşen 2011/416 esas sayılı davada davalı ... davaya cevap vermemiştir. Mahkemece verilen asıl ve birleşen davaların reddi kararı, Dairemiz 2012/6859 esas ve 2013/1996 karar sayılı, 04.02.2013 tarihli ilamı ile “Davacının şikayeti üzerine davalılar hakkında ... 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nde bedelsiz kalan senedi kullanma suçundan cezalandırılması istemi ile ceza davası açılmıştır. BK'nun 53. maddesi hükmüne göre, ceza mahkemesince saptanacak maddi vakıalar hukuk hakimini de bağlayıcıdır. Nitekim davalılar aleyhinde açılan ceza davasında mahkumiyet hükmü kurulmuş olup, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, ceza mahkemesince verilen kararın kesinleşmesi beklenmeli ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.” gerekçesiyle bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, davalara konu çeklerin resmi belgede sahtecilik suçu kapsamında tahrifata uğradığı ve çekler üzerinde bulunan tarihlerin davalı ... tarafından değiştirildiğinin Yargıtay onamasından geçerek kesinleşen ceza dava dosyası ile sabit olduğu, davacının, çeklerde yapılan bu tahrifat nedeniyle borçlu duruma getirildiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların kabulüne, davacının Ankara 27. İcra Müdürlüğü’nün 2008/9951-9952 sayılı dosyalarından borçlu olmadığının tespitine, tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen 2008/404 esas sayılı dava yönünden davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Asıl ve birleşen davalar bağımsızlıklarını koruduklarından mahkemece her bir dava için ayrı ayrı hüküm kurulması gerekirken, her üç dava ile ilgili tek hüküm verilmesi HMK'nun 297. maddesi hükmüne aykırı olup doğru görülmemiştir.
2-Asıl ve birleşen davalar toplam 4 adet çekten dolayı menfi tespit istemine ilişkindir. Hükme esas alınan Asliye Ceza Mahkemesi kararında *1577 çek numaralı 3.500 TL bedelli, *1578 çek numaralı 10.000 TL bedelli ve *1579 çek numaralı 6.500 TL bedelli çeklerle ilgili mahkumiyet kararı verilmiş olup *1580 çek numaralı 6.500 TL bedelli çekle ilgili verilmiş herhangi bir karar bulunmamaktadır. Mahkemece bu hususun dikkate alınmaması yerinde görülmediği gibi, asıl ve birleşen dosya davalısı ... hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapılan şikayet üzerine kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olup bu davalı hakkında açılmış herhangi bir ceza davası bulunmamaktadır. Birleşen dava davalısı ... hakkında verilen mahkumiyet kararı gerekçesinde ise davalılar ... ve ... arasında el ve işbirliği olduğu konusunda herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, bu nedenle 6762 sayılı TTK'nun 599 (6102 sayılı TTK 687) uyarınca iyi niyetli hamil konumunda olan davalı ...'ın, davalara konu çeklerin bedelsiz olduğunun ileri sürülebilecek durumda olduğunun ve kötüniyetli olduğunun davacı tarafından usulüne uygun delillerle ispatlanması gerekirken mahkemece bu hususlar değerlendirilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) ve (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle yerel mahkeme hükmünün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde temyiz eden asıl ve birleşen 2008/404 esas sayılı davalar yönünden davacı ve davalı ...'a iadesine, 28.01.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)