(1412 S. K. m. 343) (765 S. K. m.17)
Dava: Kastı aşan yaralama sonucu öldürme suçundan Elazığ Birinci Ağır Ceza Mahkemesi'nin 8.4.1993 tarih ve 993/57-57 sayılı kesinleşmiş ilamı ile 2 yıl, 9 ay, 10 gün ağır hapis ve 2 ay 29 gün hapis cezasına hükümlü İsmail'in tutuklulukta geçen süresinin şartla salıverilme süresini karşılamakta olması nedeni ile cezaevine alınmaksızın evrak üzerinde düzenlenen iyi hallilik kararı üzerine 28.11.1992 tarihinden geçerli olmak üzere şartla salıverilmesine ilişkin Elazığ Birinci Ağır Ceza Mahkemesi'nin 4.5.1993 tarih, 1993/76 M. sayılı kararına itirazın reddi konusundaki Malatya Ağır Ceza Mahkemesi'nin 20.5.1993 tarih, 1993/85 M. sayılı kararı havi dosya tetkik olundu.:
Hükmün kesinleşmesinden evvel tutuklulukta geçen sürenin ceza mahkumiyetlerinden indirilmesi zorunludur (TCK. 40).
647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki Kanunun 19/3. maddesine göre; şartla salıvermede, tutuklu kalınan günler de hesaba katılmaktadır.
Şartla salıverilen hükümlünün geri kalan süre içinde kasıtlı bir cürümden dolayı hürriyeti bağlayıcı bir cezayı gerektiren suçu işlemesi halinde şartla salıverme kararı geri alınır. Sonraki suç tarihine kadar geçen aradaki süre infazdan sayılarak (bilahare kanunda yapılan değişiklikle) bu tarihten sonra bir süre kalıyorsa sadece bu süre infaz edilir (TCK. 17/1). Şayet infazı gereken bir süre kalmıyorsa ceza tamamen infaz edilmiş sayılır (TCK. 17/3).
Şüphesiz ki ceza ve ceza usulü hukuku açısından ilamlar, kesinleştiklerinde infaz edilebilir. Ancak 647 sayılı Kanunun gerekçesinde de belirtildiği gibi şartla salıverme kurumu cezasının muayyen bir infaz şeklidir. Cezaevine konulan hükümlünün iyi halini teşvik etmek amacıyla benimsenmiştir. Ceza Genel Kurulu'nun 4.5.1992 gün, 1-67/129 sayılı kararında da vurgulandığı gibi; "kanunda belli bir infaz şekli olan şartla salıverme kurumunun koşulları bulunan hükümlülere uygulanması halinde CEZANIN FİİLEN VE HUKUKEN İNFAZ EDİLDİĞİNİ KABUL ETMEKTE zorunluluk bulunmaktadır.".
Tutuklu kalınan sürenin cezadan indirilmesi de şartla salıvermede bunun gözetileceği hükümleri ile şartla salıvermenin bir infaz şekli olarak kabulü zorunluluğu karşısında yazılı emre dayanan tebliğnamedeki görüşe iştirak edilememiştir. Aksi takdirde; aldığı cezadan daha fazla tutuklu kalmış bir hükümlünün (Örneğin, ağır suçtan tutuklanıp yargılanarak 3 yıl hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkum olmuş ancak 4 yıl tutuklu kalmış birinin) cezası şu ya da bu nedenle çok sonra kesinleştiğinde; infazını kesinleşme tarihine kadar haksız yere uzatmış olabileceği gibi ayrı ayrı belirlenmeleri gereken şartla ve bihakkın salıverme tarihleride kesinleşme tarihi ile üst üste çakıştırılıp birleştirilerek fiilen ve hukuken ortadan kaldırılmış olacaktır. Oysa şartla ve bihakkın salıverme tarihleri birbiriyle birleşemeyen tarihlerdir.
Kaldı ki, kesinleşme tarihi esas alındığında deneme süresi bu tarihte başlayacaktır. Kesinleşme tarihinden sonra bir suç işlendiğinde şayet bu da süre içinde kalırsa evvelce hukuken infaz edilmiş sayılması gereken cezanın tekrar infazını gerektirir ki bu fevkalade sakıncalı, gayri adil bir sonuç olur.
Yazılı emre konu olan olayda; 16.4.1993 tarihinde kesinleşen ilamla; 2 yıl 9 ay, 10 gün ağır hapis ve 2 ay, 29 gün hapis cezasına mahkum olan İsmail bu cezaların verilmesine neden olan suçlardan dolayı 14.9.1991-11.3.1993 tarihleri arasında 544 gün tutuklu kalmıştır.
Bu cezaları itibariyle, 647 sayılı Kanun ve 2148 sayılı Kanun hükümlerine göre şartla salıverme süresi 441 gün olup daha fazla tutuklu kalmıştır.
Yazılı emre dayanan tebliğnamede; şartla salıverme tarihi hükmün kesinleştiği 16.4.1993 tarihi olması gerektiği ifade olunmaktadır. yerel mahkeme tutuklandığı tarih itibariyle hesabı yaparak 441 gün karşılığı olarak hükümlünün şartla salıverilme tarihini 28.11.1992 olarak belirlemiştir. Bu karar yukarıdaki açıklamalar karşısında yasalara uygundur.
Sonuç: Bu itibarla, yazılı emre dayanan tebliğnamedeki düşüncenin (REDDİNE), 20.9.1993 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy