(4616 S. K. m. 1) (765 S. K. m. 17, 81) (3682 S. K. m. 8) (1412 S. K. m. 343)
Dava: Hükümlü B.'in 4616 sayılı Kanunun 1/6. madde-bendi hükmü gereği, anılan Kanun hükümlerinden yararlanamayacağına ilişkin, (Muğla Ağır Ceza Mahkemesi)nin 26.12.2000 tarih, 2000/460-459 sayılı kararına itirazın reddi konusundaki, Aydın Birinci Ağır Ceza Mahkemesinin 5.1.2001 tarih, 2001/14-14 sayılı kararının kapsayan dosya incelendi.
Dosya kapsamında hükümlü hakkındaki, Aydın Asliye Ceza Mahkemesinin 14.10.1991 tarih, E. 1990/891 K. 1991/692 sayılı ilamına konu, 1 yıl 8 ay hapis cezasının infazında 11.11.1992 tarihinde şartla salıverildiği; infaz edilmekte olan Bergama Ağır Ceza Mahkemesinin 3.10.2000 tarih, 2000/180 sayılı birleştirme kararı ile, hükmolunan 9 yıl 18 ay 11 gün ağır hapis ve 8 yıl 4 ay 20 gün hapis cezasına ilişkin suçların infaz tarihi olan 10.3.1983 tarihinden sonra 2.2.1996 tarihinde işlenmiş olduğu anlaşılmasına göre;
4616 sayılı Kanunun 1. maddesinin 6 no.lu bendinde madde hükümlerinden yararlanamayacakları açıklananlardan, daha önce şartla salıverme hükümlerinden yararlananlarla ilgili düzenlemenin, şartla salıverildikten sonra -hakederek salıverme tarihine kadar geçen- deneme süresi içerisinde ve şartla salıverilme kararının TCK. 17. maddesi uyarınca geri alınmasını gerektiren, bir suç işleyerek hüküm giyenleri kapsadığı;
Aksine bir kabul ve yorumun, iyi halli hükümlü niteliğini kazanamamış ve şartla salıverilmeden yararlanamamış hükümlü ile, şartla salıvermeden yararlanmış hükümlünün, bihakkın tahliye tarihinden sonra işledikleri suç nedeniyle hüküm giymeleri durumunda, anılan kanun hükmünden her ikisinin de yararlanamamaları gibi bir sonuç doğuracağı; yasal düzenlemenin, iyi halliliği saptanan hükümlü aleyhine olacak biçimde, haketmeyenin ödüllendirilmesine yol açacak eşitsizliği amaçladığının düşünülemeyeceği,
Gözardı edilerek verilen, deneme süresi dışında işlediği suç nedeniyle hükümlünün alınan Kanun hükümlerinden yararlanamayacağına ilişkin karara karşı itirazın kabulüne karar verilmesi yerine, yazılı biçimdeki gerekle ire reddinde isabet görülmediğinden bahisle CMUK. 343. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 2.2.2001 gün ve 3748 sayılı yazılı emirlerine müsteniden dava dosyası Cumhuriyet Başsavcılığından 16.2.2001 gün ve Y.E. 2001/16447 nolu tebliğname ile Dairemize gönderilmekle; okundu ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 4616 sayılı Kanunun 1. madde 6. fıkrasında, "Daha önce şartla salıverilme hükümlerinden yararlandığı halde yeniden suç işleyerek hüküm giyenler..." in, madde hükmünden yararlanamayacakları öngörülmüştür.
Kuralın düzenlenmesindeki düşünce, gerekçesinde açıklanmadığı için Kanunun amacı ve fıkranın yazımından hareketle içeriğinin belirlenmesi gerekmektedir.
Fıkrada, "Daha önce Şartla Salıverilme Hükümlerinden yararlandığı halde yeniden suç işleyerek..." denilmesi, yeniden suç işleme halinin belirli bir zaman ve sırada işlenmesi gereğini göstermemekte, şartla tahliyeden yararlanmış kişinin yeniden suç işlemesinin bu atıfetten yararlanmasına engel oluşturduğunu ifade etmektedir. Fıkranın devamında "...daha önce çıkarılmış bir aftan yararlananlar..." denildiği de dikkate alındığında şartla salıverme veya af olanaklarından yararlanıldığı halde suç işlenmesi halinde, bu madde hükümlerinden yararlanılamayacağı yolundaki irade açıklık kazanmaktadır.
Ancak; ceza hukuku ilkeleri ve kanuni düzenlemeler, şartla tahliyesinden yararlandığı mahkumiyetinin, 3682 sayılı Adli Sicil Kanununun 8. maddesi uyarınca, adli sicilden çıkarılma koşulunu taşımamasının ya da TCK. 81. maddesine göre tekerrüre esas alınma niteliğini kaybetmemiş olmasının aranmasını zorunlu kılmaktadır.
Bu tespitler doğrultusunda maddi olaya bakıldığında;
Hükümlü B.'in, Aydın Asliye Ceza Mahkemesinin 14.10.1991 gün ve 1990/891 - 1991/692 esas-karar sayılı ilamı ile 1 yıl 8 ay hapis cezasına mahkum edildiği ve bu cezasından dolayı da 11.11.1992 tarihinde şartla 10.3.1993 tarihinde bihakkın tahliye edildikten sonra, 2.2.1996 tarihinde işlediği suçlardan Aydın Ağır Ceza Mahkemesinin 6.9.1999 tarih ve 1996/140-1999/182 esas-karar sayılı ilamı ile tekerrür hükümleri de uygulanarak 2 yıl 14 ay 26 gün ağır hapis ve 4 yıl 2 ay 1 gün hapis, 24.4.1996 tarihinde işlediği suçlardan Bergama Ağır Ceza Mahkemesinin 11.8.1999 tarih ve 1999/30-1999/60 esas-karar sayılı ilamı ile yine tekerrür hükümleri de uygulanarak 7 yıl 3 ay 15 gün ağır hapis ve 4 yıl 2 ay 1 gün hapis cezası olmak üzere içtimaen infaza konu edilen cezalara mahkum edildiği, böylece hükümlünün 1 yıl 8 aylık hapis cezasından dolayı daha önce şartla salıverme hükümlerinden yararlandıktan sonra, yeniden ve tekerrür hükümlerinin uygulanma süresi içinde infaza konu edilen suçları işlediği ve 4616 sayılı Kanunun 1. maddesi 2. bendinin uygulanması isteminin reddine ilişkin karar vaki itirazın reddi hususundaki Aydın Birinci Ağır Ceza Mahkemesinin 5.1.2001 tarih ve 2001/14-14 sayılı kararında bir isabetsizlik görülmediğinden yazılı emre atfen düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteminin (REDDİNE), 3.4.2001 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy