(1412 S. K. m. 223) (2863 S. K. m. 23, 24, 25, 27)
Dava: 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununa muhalefet suçundan sanık Mustafa Nurettin Bakalım'ın yapılan yargılaması sonunda, beraatine dair Edirne 1. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 26.01.2001 gün ve 2000/641 Esas, 2001/17 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi katılan vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C. Başsavcılığının onama isteyen 18.07.2002 tarihli tebliğnamesi ile daireye gönderilmekle, incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: 1- İddianamedeki tavsife göre sanığa yüklenen 2863 Sayılı Yasanın 32. maddesi yollamasıyla 68. maddesinde düzenlenen yurt dışına izinsiz kültür varlığı çıkarmak suçuna ilişkin delilleri değerlendirmek görevinin üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğu gözetilip görevsizlik kararı verilmesi gerekirken duruşmaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,
Kabule göre,
2- Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 21.09.1992 gün ve 225-236 sayılı kararı ile uyum gösteren diğer Genel Kurul ve Daire kararlarında açıklandığı üzere, Ceza Yargılama Yasasında mahkemeye gelmemiş sanık hakkında duruşma yapılamayacağına ilişkin temel kuralın istisnalarından biri olarak öngörülen CMUK. nun 223/son maddesinin, beraat kararı yönünden dosya kapsamına göre ilk bakışta eylemin suç oluşturmayacağının anlaşılması hali ile sınırlı olarak uygulama yerinin mevcut olduğu, sanığın sorgusu yapılmadan mevcut kanıtlar tartışılarak delil taktiri suretiyle beraat kararı verilmesinin mümkün bulunmadığı gözetilmeden, sorgusu yapılmayan sanığın delil taktirine girilmek suretiyle beraatine karar verilmesi,
3- Halkın sosyal hayatını yansıtan insan yapısı araç ve gereçler dahil bilim, din ve mihaniki sanatlarla ilgili etnoğrafik nitelikteki kültür varlıkları da 2863 Sayılı Kanunun 23/a maddesi uyarınca korunması gerekli taşınır kültür varlıklarındandır.
Aynı kanunun 25. maddesi 23. maddede belirlenen taşınır kültür varlıklarının Kültür Bakanlığı tarafından bilimsel esaslara göre tasnif ve tescile tabi tutulacağı genel hükmünü içermektedir. Bu düzenleme karşısında 23. maddenin a bendine gönderme yapan 24. maddenin 2. fıkrasının anlam ve uygulama yeri bulunmamaktadır. Bu nedenle etnoğrafik nitelikteki kültür varlıklarının da 23. maddede açıklanan diğer tüm taşınır kültür varlıkları gibi korunması gerekli olup olmadığının belirlenmesi için tasnife tabi tutulmaları ve müze koleksiyonlarını tamamlayıcı nitelikte oldukları ve belge değeri taşıdıkları saptandığı takdirde tescil edilmeleri gereklidir. Tasnif sonucu tescili gerekmeyen etnoğrafik varlıklar 2863 Sayılı Yasa kapsamı dışında bulunduğundan alım, satım ve devirleri serbesttir.
Tescili yapılan ancak müzelere alınmaları gerekli görülmeyen korunması gerekli etnoğrafik nitelikteki kültür varlıklarının ticareti ise mezkur kanunun 27. maddesi uyarınca Kültür Bakanlığının iznine tabidir.
Bu açıklamaların ışığı altında, öncelikle sanıkta elde edilen taşınır kültür varlıklarının 2863 Sayılı Kanun kapsamında, tescile tabi korunması gerekli etnoğrafik nitelikte olup olmadığı, Etnoğrafik Nitelikteki Taşınır Kültür Varlıkları Hakkındaki Yönetmelikin 3. maddesi uyarınca müze koleksiyonlarını tamamlayıcı nitelikte ve belge değeri taşıyıp taşımadıklarının tarafsız ve uzman bilirkişi kuruluna tespit ettirilmesinden sonra sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken müze elemanınca düzenlenen yetersiz rapora dayanılarak beraat hükmü kurulması,
Sonuç: Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebeplerden dolayı CMUK. nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 09.06.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy