(2863 S. K. m. 23, 25, 27, 67) (765 S. K. m. 59, 72) (647 S. K. m. 4, 5, 6) (Etnoğrafik Nitelikteki Taşınır Kültür Varlıkları Hakkında Yönetmelik m. 3)
Dava: 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununa muhalefet suçundan sanık Mustafa Özak'ın yapılan yargılama sonunda: 2863 S.K.nun 67, TCK. nun 59, 72 ve 647/4-6. maddeleri gereğince 1.542.394.000 lira ağır para cezasıyla mahkumiyetine dair Saruhanlı Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 11.12.2001 gün ve 2001/224 Esas, 2001/352 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi sanık vekili ve müdahil vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığının bozma isteyen bila tarihli tebliğnamesi ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dosya içeriğine göre sanık ve katılan vekillerinin bir sebebe dayanmayan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak:
1- Sanığın duruşmada; suça konu eserleri yakalanmadan bir gün önce tarlada bulduğunu savunması karşısında suçun ne şekilde oluştuğu karar yerinde tartışılmadan ve olay günü bu eserleri oto içinde alıcı olan Hüseyin Metin ve arkadaşlarına gösterdiği sırada kolluk tarafından yakalandığı da gözetilerek eyleminin 2863 Sayılı Yasanın 27. maddesi delaletiyle 67. maddesine uyan kültür varlığı ticareti suçunu oluşturup oluşturmadığı da değerlendirilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,
2- Kabule göre de:
a) Halkın sosyal hayatını yansıtan, insan yapısı araç ve gereçler dahil, bilim, din ve mihaniki sanatlarla ilgili etnoğrafik nitelikteki kültür varlıkları da 2863 Sayılı Kanunun 23/a maddesi uyarınca korunması gerekli taşınır kültür varlıklarındandır. Aynı kanunun 25. maddesi, 23. maddede belirlenen taşınır kültür varlıklarının Kültür Bakanlığı tarafından bilimsel esaslara göre tasnif ve tescile tabi tutulacağı genel hükmünü içermektedir. Bu düzenleme karşısında 23. maddenin a bendine gönderme yapan 24. maddenin 2. fıkrasının uygulama yeri bulunmamaktadır.
Bu nedenle etnoğrafik nitelikteki kültür varlıklarının da 23. maddede açıklanan diğer tüm taşınır kültür varlıkları gibi korunmalarının gerekli olup olmadığının belirlenmesi için tasnife tabi tutulmaları ve müze koleksiyonlarını tamamlayıcı nitelikte oldukları ve belge değeri taşıdıkları saptandığı takdirde tescil edilmeleri gerekmektedir. Tasnif sonucu tescili gerekmeyen etnoğrafik varlıkların 2863 Sayılı Kanun kapsamı dışında bulunduğundan alım-satım ve devirleri serbesttir. Tescili yapılan ancak müzelere alınmaları gerekli görülmeyen korunması gerekli etnoğrafik nitelikteki kültür varlıklarının ticareti ise aynı kanunun 27. maddesi uyarınca Kültür Bakanlığının iznine bağlıdır.
Bu açıklamaların ışığı altında öncelikle 23.10.2001 tarihli bilirkişi kurulu raporunda sanıkta ele geçirilen eserlerden 1 ve 2. numarada kayıtlı havan taşı ve tokmağının 2863 Sayılı Kanun kapsamında, tescile tabi korunması gerekli etnoğrafik nitelikte olup olmadığı Etnoğrafik Nitelikteki Taşınır Kültür Varlıkları Hakkındaki Yönetmelikin 3. maddesi uyarınca müze koleksiyonlarını tamamlayıcı nitelikte ve belge değeri taşıyıp taşımadıklarının tesbit ettirilip ayrıca raporun 4. numarasında kayıtlı sikkenin 2863 Sayılı Kanun kapsamında, ancak eskimiş olması nedeniyle tasnif ve tescile tabi bulunmadığına ilişkin çelişkinin de giderildikten sonra sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken eksik soruşturmaya dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması,
b) TCK. nun 72. maddesinin uygulaması sırasında hesap hatası sonucu ağır para cezasının 1.542.294.000 lira yerine 1.542.394.000 lira olarak fazla tayini,
Sonuç: Kanuna aykırı, sanık ve müdahil vekillerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı CMUK. nun 321 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, 31.03.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy