(2863 S. K. m. 23, 27, 67) (765 S. K. m. 30, 59)
Dava: 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na muhalefet suçundan sanık Dursun İnan'ın yapılan yargılaması sonunda: 2863 Sayılı Yasanın 67 ve TCK. nun 59. maddeleri gereğince 10 ay hapis ve 118.638.000 lira ağır para cezasıyla mahkumiyetine dair Kütahya 2. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 20.03.2002 gün ve 2001/68 Esas, 2002/41 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi sanık vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığının bozma isteyen 28.05.2003 tarihli tebliğnamesi ile daireye gönderilmekle, incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: 1- Halkın sosyal hayatını yansıtan, insan yapısı araç ve gereçler dahil, bilim, din ve güzel sanatlarla ilgili etnografik nitelikteki kültür varlıkları da 2863 sayılı Kanunun 23/a maddesi uyarınca korunması gerekli taşınır kültür varlıklarındandır. Aynı kanunun 25. maddesi, 23. maddede belirlenen taşınır kültür varlıklarının Kültür Bakanlığı tarafından bilimsel esaslara göre tasnif ve tescile tabi tutulacağı genel hükmünü içermektedir. Bu düzenleme karşısında 23. maddenin a bendine gönderme yapan maddenin 2. fıkrasının anlam ve uygulama yeri bulunmamaktadır. Bu nedenle etnografik nitelikteki kültür varlıklarının da 23. maddede açıklanan diğer tüm taşınır kültür varlıkları gibi korunmaları gerekli olup olmadığının belirlenmesi için tasnife tabi tutulmaları ve müze kolleksiyonlarını tamamlayıcı nitelikte oldukları ve belge değeri taşıdıkları saptandığı takdirde tescil edilmeleri gerekmektedir. Tasnif sonucu tescili gerekmeyen etnoğrafik varlıkların 2863 sayılı Yasa kapsamı dışında bulunduğundan alım, satım ve devirleri serbesttir. Tescili yapılan ancak müzelere alınmaları gerekli görülmeyen korunması gerekli etnografik nitelikteki kültür varlıklarının ticareti ise aynı Kanunun 27. maddesi uyarınca Kültür Bakanlığının iznine bağlıdır.
Bu açıklamaların ışığı altında; sanıkta elde edilen ve bilirkişi raporunda etnografik nitelikte olduğu açıklanan suça konu heykelin Etnografik Nitelikteki Taşınır Kültür Varlıkları Hakkında Yönetmelik'in 3. maddesi uyarınca müze koleksiyonlarını tamamlayıcı nitelikte ve belge değeri taşıyıp taşımadığı ve hali hazır durumu itibariyle bilim, kültür, din veya güzel sanatlarla ilgileri ile 2863 sayılı Kanun kapsamına girip girmediği konusunda, üniversitelerin arkeoloji ve sanat tarihi kürsülerine mensup, öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, nitelik ve özelliklerinin belirlenmesi yönünden yeterli açıklıktan yoksun ve idareye bağımlı müze elamanlarınca düzenlenen bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması,
2- Kabule göre de; sanığın mahkumiyetine karar verildiği halde tasnif ve tescile tabi olduğu kabul edilen taşınır kültür varlığının, Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarının Tasnifi, Tescili ve Müzelere Alınması Hakkındaki Yönetmelik hükümleri uyarınca işlem yapılmak üzere müzeye tevdii yerine sahibine iadesine karar verilmesi,
3- Yargılama giderinin nelerden ibaret olduğunun denetime olanak sağlayacak şekilde karar yerinde gösterilmemesi, yasaya aykırı,
4- Hükümden sonra 10 Şubat 2003 gün ve 25020 Mükerrer Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 4806 sayılı Kanunun 1. maddesi ile değişik TCK. nun 30. maddesinin 2.fıkrası gereğince para cezalarında bin lira küsurunun atılmasında zorunluluk bulunması,
Sonuç: Bozmayı gerektirmiş, sanık vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı CMUK. nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 31.05.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy