(4616 S. K. m. 1, 2) (765 S. K. m. 17) (5271 S. K. m. 309) (5275 S. K. m. 107)
Dava: Kasten öldürme suçundan hükümlü Selman Kayaçan'ın, 765 sayılı TCK'nun 448, 51/1, 59, 81/2-3 maddeleri gereğince 15 yıl 1 gün ağır hapis cezası ile cezalandırılmasına dair, Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.06.2001 tarihli ve 2000/335 Esas, 2001/154 sayılı kararının infazı sırasında 4616 sayılı 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolayı Şartla Salıvermeye, Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun'un 2/2 ve 1/9. maddeleri uyarınca adıgeçen hükümlünün 25.03.2002 tarihinden geçerli olmak üzere koşullu salıverilmesini müteakip ancak bihakkın tahliye tarihi dolmadan işlediği kasıtlı bir suçtan mahkum edilmesi üzerine şartla tahliyesinin geri alınmasına ve ikinci suç tarihi ile bihakkın tahliye tarihi arasındaki sürenin aynen infazına ilişkin, aynı Mahkemenin 05.11.2010 tarihli ve 2000/335 D.iş sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair Bursa 5.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 28.04.2011 tarihli ve 2011/645 D.iş sayılı kararını müteakip, hükümlü tarafından yapılan infazın durdurulması ve yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 26.07.2013 tarihli ve 2000/335 Esas sayılı ek kararına yönelik hükümlü tarafından yapılan itirazın kabulüne, infazın durdurulmasına dair Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 03.09.2013 tarihli ve 2013/1001 D.iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
4616 sayılı 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolayı Şartla Salıvermeye, Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun'un 1/1-(4/2-3).maddesinde tanımlanan "aynı cins veya daha ağır şahsi hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir suç" kavramının aynı maddede tanımlanan "davanın açılması veya kesin hükme bağlanmasının ertelenmesi" kararının geri alınmasına ilişkin bir düzenleme olduğu, şahsi hürriyeti bağlayıcı cezanın kesinleşmesinden sonra anılan Kanun'un 1/1-(3/b) maddesi uyarınca verilen şartla salıverilme kararının uygulanması ve geri alınması yönünden uygulama olanağının bulunmadığı, bu halde genel hükümlere göre (765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 17, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107/12 maddeleri) denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işleyen hükümlü hakkında verilmiş olan koşullu salıverilme kararının geri alınmasına karar verilmesinin anılan yasal düzenlemelere uygun olduğu, bu sebeple infazın durdurulmasına karar verilmesinin mümkün olmadığı gözetilmeden,itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediğinden, Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 03.09.2013 tarihli ve 2013/1001 değişik iş sayılı kararının bozulması gerektiğinden söz edilerek Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 24.01.2014 gün ve 94660652-105-10-9704 -2013/1987/6114 sayılı yazılı istemlerine müsteniden anılan kararın 5271 sayılı CMK'nun 309. maddesi gereğince kanun yararına bozulmasına ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 07.02.2014 tarih 42604 sayılı tebliğnamesine bağlı dosyası Dairemize gönderilmekle okundu; gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Kasten öldürme suçundan hükümlü Selman Kayaçan'ın Bursa 4.Ağır Ceza Mahkemesinin 12.06.2001 gün 2000/335-154 sayılı kararıyla aldığı 15 yıl 1 gün ağır hapis cezasının infazı sırasında 25.03.2002 tarihinden geçerli olmak üzere aynı mahkemenin koşullu salıverme kararıyla şartla tahliye edildiği, koşullu salıverildikten sonra işlediği 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan dolayı 26.04.2006 tarihinde İznik Asliye Ceza Mahkemesince 6136 sayılı Yasanın 13/1 maddesi uyarınca 1 yıl hapis ve 440 TL adli para cezası ile cezalandırıldığı, ayrıca önceki mahkumiyeti sebebiyle koşullu salıverilme ile bihakkın tahliye tarihi arasında geçen sürede kasıtlı suç işlediği gerekçesiyle bu sürenin geri alınması yönünde karar kesinleştiğinde ilgili mahkemeye yazı yazılmasına karar verildiği, bu karar üzerine Bursa 4.Ağır Ceza Mahkemesinin 05.11.2010 tarihli ve 2000/335 D.iş sayılı kararı ile şartla tahliye kararının geri alınmasına, ikinci suç tarihi olan 25.03.2004 tarihi ile bihakkın tahliye tarihi olan 16.08.2014 tarihleri arasındaki sürenin aynen infazına ilişkin karara hükümlü tarafından itiraz edildiği, itirazın reddine dair Bursa 5.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 28.04.2011 tarihli ve 2011/645 D.iş sayılı kararını müteakip hükümlünün, infazın durdurulmasını ve yargılamanın yenilenmesini talep ettiği, talebin reddine dair Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 26.07.2013 tarihli ve 2000/335 Esas ek kararına karşı hükümlü tarafından yapılan itiraz üzerine de, itirazın kabulüne ve infazın durdurulmasına dair Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 03.09.2013 tarihli ve 2013/1001 D.iş sayılı kararının bozulması istemiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca yasa yararına bozma isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
II-Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:
Hükümlü Selman Kayaçan'ın kasten öldürme suçundan koşullu salıverildikten sonra, denetim süresi içerisinde işlediği 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkum edilmesi nedeniyle koşullu salıverilmenin geri alınıp alınmayacağı noktasında toplanmaktadır.
III-Hukuksal Değerlendirme:
Gerek 22.12.2000 günlü resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4616 sayılı" 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolayı Şartla Salıverilmeye, Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun" ile gerekse bu yasanın bazı maddelerinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptali üzerine aynı tarihte yeniden düzenlenerek 28 Mayıs 2002 günlü resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve daha lehe olan 4758 sayılı " 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolayı Şartla Salıverilmeye, Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun"a göre;
A-madde 2: "... veya şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkum edilenlerin ya da aldıkları ceza herhangi bir nedenle şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya dönüştürülenlerin tabi oldukları infaz hükümlerine göre çekmeleri gereken toplam cezalarından on yıl indirilir. İndirim, verilen her bir ceza için ayrı ayrı değil, toplam ceza üzerinden bir defaya mahsus yapılır. Ancak bir kişinin muhtelif suçlarından dolayı cezaları ayrı ayrı tarihlerde verilmiş olsa bile, bu cezaların toplamı üzerinden yapılacak indirim on yılı geçemez."
B-Yine gerek Anayasa Mahkemesince iptal edilen 4616 sayılı yasanın I/4-2 maddesinde ve gerekse 4758 sayılı yasanın I/4-2 maddesindeki "Erteleme konusu suçun dava zamanaşımı süresi içinde bu suç ile aynı cins veya daha ağır şahsi hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir suç işlendiğinde, erteleme konusu suçtan dolayı da dava açılır veya daha önce açılmış bulunan davaya devam edilerek hüküm verilir. Bu süre, erteleme konusu suç ile aynı cins veya daha ağır şahsi hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir suç işlenmeksizin geçirildiğinde, ertelemeden yararlanan hakkında kamu davası açılmaz..." şeklindeki düzenlemedeki -aynı cins suç- kavramını 765 sayılı TCK'nun da yer alan kabahat ve cürüm şeklindeki suç ayrımına göre anlamak gerekir. 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK'nun da kabahat ve cürüm ayırımı kaldırılmış, ağır hapis, hapis ve hafif hapis şeklindeki düzenlemeye son verilerek, süresi ne olursa olsun tüm hürriyeti bağlayıcı cezalar-hapis- olarak nitelendirilmiştir.
Nitekim Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 107/12. maddesinde "koşullu salıverilen hükümlünün, denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi..." şeklindeki düzenlemede konu açıklığa kavuşturulmuştur.
Sonuçta, bihakkın tahliye süresi içinde işlenen ikinci suçun para cezası gerektiren suç dışında hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç olması, birinci suçtan dolayı verilen koşullu salıverilme kararının geri alınmasını gerektirecektir.
Olayımızda koşullu salıverilme kararının geri alınmasını gerektiren ikinci suç tarihi 23 Nisan 1999'dan sonra olup, geri alma kararı da bu tarihten sonra olduğundan geri alınan süre ile ilgili olarak gerek 4616 sayılı yasa ve gerekse bu yasanın bazı maddelerinin Anayasa Mahkemesince iptali üzerine aynı konuda yeniden düzenlenen 4758 sayılı yasadaki çekilmesi gereken cezadan 10 yıllık indirimden yararlanılamaz.
Bu durumda Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesince hükümlünün itirazının reddine karar verilmesi gerekirken itirazın kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediğinden, yasaya aykırı bulunan Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 03.09.2013 tarih ve 2013/1001 değişik iş sayılı kararının bozulması yoluna gidilmiştir.
Sonuç: Bu nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının istemi yerinde görüldüğünden, Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 03.09.2013 tarih, 2013/1001 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nun 309. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), diğer işlemlerin yapılabilmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 12.03.2014 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy