(743 S. K. m. 661)
Dava: Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi ve kal davası sonunda yerel mahkemece verilen karar yasal süre içerisinde davalılar tarafından temyiz edildiğinden dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Davacılar davalılara ait 712 ve 709 parsel sayılı taşınmazların üzerinde bulunan kavak, ceviz, erik ve benzeri ağaçların dalları, kökleri ve gölgeleri ile kayden maliki oldukları 711, 713, ve 715 parsel sayılı taşınmnazlarında ekili mahsule zarar verdiklerini ileri sürüp ağaçların kesilerek zararın giderilmesini istemişlerdir. Mahkemece, gölgelerinden ötürü davalıların pancar ekili tarlalarında zarara yol açıtıklarının sabit görüldüğünden bahisle ceviz ağacı ile 244 adet kavak ağacının kökünden kesilmesine ve zararın bu şekilde giderilmesine karar verilmiştir. Gerçekten yapılan keşifte hazır bulunan uzman bilirkişi düzenlediği raporda, davalıya ait komşu taşınmazlardaki ağaçların gölgeleri ile davacının tarlasını bir bölümünde zarar yol açtıkları ve pancar mahsulünü etkiledikleri açıklanmaktadır. Ne var ki, hükme esas alınan bilirkişi raporunda zarara sebebiyet veren gölgenin, ağaç dallarının kısmen budanarak (kesilerek) aralanması ya da benzeri başkacı bir işlemin veya işlemlerin yapılması şeklinde önlem ya da önlemlerle giderilip giderilemeyeceğine değinilmemiş, ağaçların köklerinden kesilmeleri yolundaki önlem soyut bir görüş olarak bildirilmiştir. Bilindiği üzere, Medeni Yasanın 661. maddesi hükmü komşuluğa ilişkin zorunlu çıkar çatışmaları düzenleyen ve dengeleyen temel bir hukuk kuralıdır. Komşuluk hakukundan kaynaklanın uyuşmazlığı çözmek durumunda kalan hakim, gerek zararı saptamak, gerekse zararı giderici önlem ya da önlemleri bulma yönünden her somut olayın özelliğini gözetmek, çıkar çatışmalarını olaya en uygun düşecek şeklide bağdaştırmak ve özverileri denkleştirmek durumundadır. Ağaç kesmek ise en son çaredir. Tıpkı "ameliyat" gibi.
O halde, uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden keşif kapılması, gölgenin yol açtığı zararın taraf taşınmazlarının konumuna, niteliklerine, yöresel örf ve adetlere, özellikle teknik ziraat kurallarına göre ve çeviz ağacının 50 yaşlarında olduğu da nazara alınarak başkaca önlemlere başvurulmak suretiyle giderilip giderilemeyeceğini bilimsel ve gerekçeli biçimde açıklayan rapor alınması ve alınacak raporda önerilen önlemlerden olaya en uygun düşenine ve adil olanuna hükmedilmesi gerekirken, önlem yönünden açıklama taşımayan ve bu yönüyle hükme yeterli olmayan rapora dayanılarak karar verilmesi isabetsizdir. Davalının temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün belirtilen nedenlerden ötürü H.U.M.K.'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA 26.11.1987 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy