(6831 S. K. m. 1) (4785 S. K. m. 1) (5658 S. K. m. 1)
Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davada, mahkemece verilen karar süresinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı, dava konusu taşınmazın 1989 yılında kayden satın alındığında, kayıtta herhangi bir şerhin bulunmadığını, yörenin yıllar önce yerleşime açıldığını, 1959 yılında yapılan orman bilirkişinin yer aldığı kadastro çalışmaları sırasında çekişmeli taşınmazın özel mülk olarak kişiler üzerine yazıldığını buna rağmen 1984 yılında 2896 ve 3302 sayılı Yasalar uyarınca orman dışına çıkarma işlemi ile sanki 1938 tahdidinde dava konusu yerin orman içerisinde kalıyormuşçasına kayda tek yanlı olarak 1993 yılında şerh konulduğunu, oysa bu yerin hiçbir zaman orman olmadığını ileri sürerek şerhin kaldırılmasını, elatmanın önlenmesini istemişlerdir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, yapılan soruşturma hükme yeterli değildir. Özellikle 4785 ve 5658 sayılı Yasa hükümleri karşısında çekişmeli yerin hukuki statüsünün (konumunun) tam olarak açıklığa kavuşturulduğunu ve bilirkişilerin bu hususlara değinen raporlarının soruna (çekişmeye) çözüm getirecek içerikte olduklarını söyleyebilmek olanağı yoktur.
Kaldı ki, 3116 sayılı Yasa uyarınca yapılan tahdidin sınırları yönünden de bilirkişi raporları birbiri ile çelişmektedir. Esasen 4785 ve 5658 sayılı Yasalara ilişkin olarak bir değerlendirme mahkemece de yapılmış değildir. Bilindiği üzere orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 sayılı Yasa ile sadece Devlet Ormanları belirlenmiştir. 13.7.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2.(ikinci) maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları, sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.
Hemen belirtilmelidir ki, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman örtüsü yok edilmiş olsa dahi salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu da gözönünde tutulmalıdır.
Hal böyle olunca, konunun uzmanlarından oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yerinde yeniden keşif yapılması öncelikle 3116 sayılı Yasaya göre düzenlenmiş orman tahdit sınırlarının kesin biçimde saptanması, böylece bu konuya değinen bilirkişilerin raporlarındaki çelişkinin giderilmesi ve çekişmeli yerin ilk tahdit sınırlarında kalıp kalmadığının açıkça belli edilmesi daha sonra bilirkişilerden yukarıda değinilen 4785 ve 5658 sayılı Yasa hükümlerini açıkça irdeleyen çekişmeli yerin iade kapsamına girip girmediğinin gerekçelerini de göstererek belirleyen ayrıntılı rapor alınması kadastro tespitlerine esas alınan tapu kayıtlarının iadeye tabi olup olmama bakımından taşıdıkları özelliklerin raporlarda tartışılması ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmesi isabetsizdir. Davacının temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.nun 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA), peşin alınan harcın temyiz edene geri verilmesine, 11.12.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy