(4721 S. K. m. 796/2, 799) (743 S. K. m. 720/2, 723)
Dava: Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davasının yapılan yargılamasında Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle duruşma günü olarak saptanan 16.10.2001 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekil Avukat H. Hacımustafaoğlu geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilenler vekili avukatlar gelmediler, yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı bilahare dosya incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, 2314 ada 76 parsel sayılı çaplı taşınmazın çıplak mülkiyetini, 16.7.1987 tarihinde önceki malikin satışından edindiğini, çap kaydından Petrol Ofisi Genel Müdürlüğü lehine, bayilik karşılığında, 26.2.1976 tarihinde 25 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiğini, anlaşma gereği öteki davalının (H. Petrol Limitet Şirketinin) bu yeri kullanmakta olduğunu, şimdi ise 25 senelik sürenin 26.2.2001 günü sona erdiğini, davalılara bununla ilgili ihtarnamelerin noter aracılığıyla ulaştırıldığını belirterek; davalıların müdahalelerinin önlenmesini ve aylık beş milyar lira işgal tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsilini istemiştir. Davalı Petrol Ofisi Genel Müdürlüğü; çekişmeli taşınmaz kaydına, bayilik talebinde bulunan E. A.Ş. istemi nedeniyle 22.6.1976 günü intifa hakkı tesis edildiğini, ilk kiracı ve bayi E. A.Ş.'nin iflas etmesi nedeniyle, iflas idaresince, buranın D. A.Ş.'ye satıldığını, daha sonra bu yerin 1.5.1987 günü Nezahat'a onun da 16.7.1987 günlü temlikiyle davacı kişiye tapulandığını, önceki malik Nezahat'ın bu yeri on yıl süreli olarak B. Akaryakıt Limitet Şirketine kiraya verdiğini, bir yıl sonra bu şirketin, sözleşmedeki özel koşula uygun olarak davalı H. Petrol Limitet Şirketine 9 yıl süreli kiralandığını, H. Limitet Şirketiyle bayilik sözleşmesinin beşer yıllık sürelerle uzatıldığını ve en son olarak 7.5.1997 gününde 5 yıl süreli bayilik sözleşmesinin akdedildiği, buna göre sürenin 2002 yılında sona ereceğinden davanın reddini savunmuştur. Öteki davalı H. Petrol Lmt. Şirketi ise; önceki kiracının kiracısı olduğunu davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, intifa hakkının terkini talep edilmediğinden ve kiracılık sözleşmesinin devam ettiğinden söz edilerek davanın reddine kararı verilmiştir.
Hemen belirtilmelidir ki; sicile yansıyan 25 yıl süreli mülkiyetin gayri aynı hak niteliğindeki intifa hakkının hukuki varlığını sürdürdüğü evrede düzenlenen kira ve devir sözleşmeleri geçerli kabul edilir. Ne var ki, Medeni Kanunun 720. maddesinin 2. fıkrasında intifa hakkının sona ermesi nedenleri arasında müddetin hitamı da öngörülmüş; 723 maddesinde ise aynen ..İntifa hakkı nihayet bulur bulmaz zilyet malı sahibine iadeye mecburdur. Hükmüne yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler dikkate alındığında; sürenin sona ermesiyle intifa hakkının kendiliğinden ortadan kalkacağı kuşkusuzdur. Eldeki dava ise intifa hakkının sona ermesini takip eden 27.2.2001 tarihinde açılmıştır. Bir an için davalıların savunmalarında sözünü ettikleri kira sözleşmesinin varlığı kabul edilse dahi bu tür bir sözleşme intifa hakkının sona erdiği dönemden sonraki bir dönem için geçerli olarak kabul edilemez.Ancak, kayıt malikinin iştirakiyle düzenlenecek sözleşmeye geçerli bir nitelik verilebilecektir. Somut olayda, davacı kayıt malikinin katılımıyla düzenlenmiş ve intifa hakkının sona erdiği dönemden sonrayı kapsar bir içerik taşıyan sözleşme dosyaya ibraz edilmiş değildir.
Sonuç: Hal böyle olunca, tapu kaydına değer vermek suretiyle el atmanın önlenmesi davasının kabulüne kararı verilmesi gerekirken yazılı olduğu gerekçelerle reddi isabetsizdir. Davacının temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenden ötürü HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine 16.10.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy