(775 S. K. m. 3, 4) (5519 S. K. m. 1) (3533 S. K. m. 1, 4)
Dava: Taraflar arasında görülen davada; Davacı belediye, çekişme konusu 1 parsel sayılı taşınmazın davalı hazine adına tapuda kayıtlı olduğunu, gecekondu önlenme bölgesi içerisinde kaldığını ileri sürerek; 775 Sayılı Yasanın 3. maddesi uyarınca tapu kaydının iptali ile belediye adına tescili isteğinde bulunmuştur.
Davalı hazine, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemenin, davanın kabulüne ilişkin hükmü Dairece yanların 3533 Sayılı Yasaya tabii kuruluşlardan olduğu mülkiyet uyuşmazlığının (aidiyetinin) hakem önünde çözümlenmesinin zorunlu olduğu, hakemde görülen davada tescil hükmü kurulamayacağı, tescil isteği bakımından tefrik kararı verilerek eldeki davanın aidiyet çekişmesine hasredilmesi gereği belirtilerek bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda hakem sıfatıyla çekişme konusu 1227 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davalı hazine adına kayıtlı bulunan 7/50 payın davacı belediye'ye ait olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Karar, davalı hazine vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi Şükran Dağlı İlgün'ün raporu okundu, düşüncesi alındı.
Dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, 775 Sayılı Gecekondu Kanununun 3. maddesi gereğince taşınmazın mülkiyetinin tespiti isteğine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile çekişme konusu 1227 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davalı hazine adına kayıtlı bulunan 7/50 payın iptali ile davacı İstanbul Büyükşehir Belediyesi payına eklenerek tesciline ilişkin 4.3.2003 gün 2000/9 esas, 2003/1 karar sayılı kararı ile hükme bağlandığı, hazinenin itirazının 21.5.2003 tarihinde reddedildiği, temyizi üzerine Dairece ...tescil isteği bakımından tefrik kararı verilerek eldeki davanın aidiyet çekişmesine hasredilmesi gereği belirtilmek suretiyle bozulmuş olduğu, mahkemece bozmaya uyularak tescil isteği yönünden davanın tefrik edildiği, hakem sıfatıyla mülkiyetin tespiti isteğinin kabulü ile çekişme konusu 1227 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki davalı hazine adına kayıtlı 7/50 payın davacı İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait olduğunun tespitine karar verildiği, davalı hazinenin itirazının 10.6.2004 gün 2004/1-1 sayılı ek kararla reddedildiği anlaşılmaktadır.
Hemen belirtmek gerekir ki, 3533 Sayılı Yasa değişikliğe uğramadan önce 5519 Sayılı Yasanın 1. maddesinde öngörüldüğü üzere taşınmazların sicile tescilinde Genel Mahkemelerin görevli olması hali hariç, 3533 Sayılı Yasanın 1. maddesi kapsamındaki tüm kamu kurum ve kuruluşları arasındaki çekişmelerin niteliği ne olursa olsun hakem mahkemesi sıfatıyla çözüme bağlanması gerekmekte idi. Ne var ki, 3.7.2003 tarihinde kabul edilip 19.7.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4916 Sayılı Yasanın 24. maddesi ile 3533 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmü değiştirilmiş, taşınmazın aynı ile ilgili çekişmeler bu maddenin kapsamından çıkartılarak çekişmelerin genel mahkemelerde çözüme kavuşturulacağı hükme bağlanmıştır. Bir başka deyişle, taşınmazın aynına yönelik çekişmelerde 4916 Sayılı Yasa değişikliği ile hakemin görevi son bulmuştur.
Bilindiği üzere, görev kamu düzeni ile ilgili olup, mahkemelerce davanın her aşamasında kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gereken bir usul kuralıdır. Öte yandan, yasal düzenlemelerle sonradan yürürlüğe konulan usul hükümlerinin, özellikle mahkemelerin görevini belirleyen kuralların, kesinleşmemiş eldeki davalarda da uygulanacağı kuşkusuzdur.
Bu hale göre; değinilen açıklamalar ve ilkeler ışığında, somut olaya bakıldığında, hakem kararının itiraza bağlandığı tarihte 3533 Sayılı Yasanın 4. maddesi değişikliğe uğradığından hakem kararının ve buna bağlı itirazın reddi kararının kesinleştiği söylenemez. Öyleyse, görevsizlik kararı verilmek üzere hakem kararına yönelik itirazın kabulü gerekirken reddi yönünde yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.
Sonuç: Hal böyle olunca, hakem sıfatıyla verilen 10.6.2004 gün 2004/1 esas, 2004/1 karar sayılı itirazın reddi kararının HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 04.10.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy