(1086 S. K. m. 186)
Dava: Taraflar arasında görülen davada; Davacılar,miras bırakan babaları Y. G'nin dava konusu 719 parsel sayılı taşınmazdaki 1/2 payı ile 35
8235 plakalı traktördeki 1/2 payını ve 35
.7908 plakalı otomobilini mal kaçırmak amacıyla muvazaalı biçimde davalıya devrettiğini ileri sürmüşler,kayıtlarının iptaliyle adlarına tescillerini istemişlerdir. Davalı,satışların bedeli ödenerek yapıldığını,muvazaa bulunmadığını ve davanın reddini savunmuştur. Mahkemece,ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Karar,davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla;Tetkik Hakimi Murat Ataker'in raporu okundu,düşüncesi alındı. Dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı iptal ve tescil isteğine ilişkindir.Mahkemece,davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriğine ve toplanan delillere göre; davacıların miras bırakanı babalarının 719 parsel sayılı taşınmazdaki 1/2 payını 35
8235 plakalı traktördeki 1/2 payını ve 35
7908 plakalı otomobilini 21.8.2000 tarihinde arkadaşı olan davalıya satış suretiyle devrettiği,miras bırakanın satışa ihtiyacı olmadığı gibi davalının da çekişmeli taşınmaz ve araçları alması için bir gereksinimi bulunmadığı, anılan taşınmaz ve araçların ölene kadar miras bırakanın tasarrufunda kaldığı,temliklerin davacılardan mal kaçırmak amacıyla gerçekleştirildiği anlaşıldığına göre 719 parsel sayılı taşınmaz ile 35-D-8235 plakalı traktör bakımından davanın kabul edilmesinde bir isabetsizlik yoktur.Davalının bu yöne değinen temyiz itirazı yerinde değildir. Reddine.
Ne var ki, miras bırakanın davalıya devrettiği 35
7908 plaka sayılı otomobilin yargılama sırasında davalı tarafından dava dışı M. B. isimli kişiye satıldığı dosyaya ibraz edilen 27.8.2003 tarihli noter satış senediyle belgelenmiştir.
Bilindiği üzere; dava açıldıktan sonrada sınırlayıcı bir neden bulunmadığı takdirde dava konusu malın veya hakkın üçüncü kişilere devredilebilmesi tasarruf serbestisi kuralının bir gereği, hak sahibi veya malik olmanın da doğal bir sonucudur. Usul Hukukumuzda da ayrık durumlar dışında dava konusu mal veya hakkın davanın devamı sırasında devredilebileceği kabul edilmiş HUMK'un 186. maddesinde dava konusunun taraftarca üçüncü kişiye devir ve temliki halinde yapılacak usulü işlemler düzenlenmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre iki taraftan biri dava konusunu (müddeabihi) bir başkasına temlik ettiği takdirde diğer taraf seçim hakkını kullanmakta dilerse temlik eden ile olan davasını takipten vazgeçerek davayı devralan kişiye yöneltmekte, dilerse davasına temlik eden kişi hakkında tazminat davası olarak devam edebilmektedir.
Kendiliğinden (resen) gözetilmesi zorunlu bulunan bu usul kuralına göre,mahkemece diğer yana seçimlik hakkı hatırlatılarak davaya hangi kişi hakkında devam edeceği sorulmalı,sonucuna göre işlem yapılmalıdır.
Hal böyle olunca, dava konusu 35.Z.7908 plakalı otomobil bakımından yukarıda değinilen ilkeler göz önünde tutularak usulü eksikliğin giderilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.Davalının bu yöne değinen temyiz itirazı yerindedir.Kabulüyle hükmün açıklanan nedenden ötürü HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 10.11.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy