(5.2.1947 T 20/6 S. YİBK) (2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasında birleştirilerek görülen davalarda; Davacı, davalıdan 5.200.000.000 TL. borçlanarak traktör satın aldığını, borcun teminatı olmak üzere de, dava konusu 1430 nolu parselini davalıya bedelsiz olarak devrettiğini ve boş senet verdiğini, borcunu ödediği halde, traktörün geri alınıp, boş senedin de 6.500.000.000 TL. bedelli olarak doldurulduğunu ileri sürüp, tapunun iptali ile adına tescilini, ödediği 5.200.000.000 TL.nin istirdatını, 6.500.000.000 TL. senedin iptalini ve borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Davalı, davacının beş milyar borçlu olduğunu belirtip, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davacının iddiasının kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresinde duruşmalı olarak temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 23.3.2004 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden Cemal Demirel vekili Av.Muammer Şahin ile yine temyiz eden Zeki Şimşek vekili avukat Tülay Duman geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verilen ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı bilahare Tetkik Hakimi A.Sevil Çalıkoğlu tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Birleştirilerek görülen davalardan ilki tapu iptal ve tescil, diğeri ise senet karşılığı borç olmadığının tespiti ve alacak isteklerine ilişkindir. Mahkemece, davaların reddine karar verilmiştir. Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; taraflar arasında otomobil ve traktör alım satım nedeniyle bir ilişkinin bulunduğu ve bu nedenle davaya konu edilen senetlerin düzenlendiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan davacıya ait 1430 parsel sayılı taşınmazın 19.8.1998 tarihinde davalıya satış yoluyla temlik edildiği de görülmektedir. Davacı, taşınmaz temlikini otomobil satışı nedeniyle davalıya olan borçtan dolayı teminat amaçlı olduğunu ileri sürmüştür. Nevar ki, değinilen hukuki ilişki yönünden 5.2.1947 tarih 20/6 Sayılı İnançları Birleştirme Kararında öngörüldüğü anlamda yazılı bir belge ibraz edilmiş değildir. Hal böyle olunca, tapu iptal tescil davasının reddedilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davacının bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.
Menfi tespit talepli davaya gelince; öncelikle çekişmeli senet nedeniyle bir takip yapılmadığı gibi bir tedbir kararı da verilmiş değildir. İcra İflas Kanununun 72. maddesindeki koşullar davalı yararına oluşmadığından inkar tazminatına hükmedilmemiş bulunmasında bir isabetsizlik yoktur. Davalının bu temyiz itirazı yerinde değildir.
Yukarda ifade edildiği üzere davacı ile davalı arasında otomobil ve traktör alım satımı nedeniyle borç alacak ilişkisinin bulunduğu, davacı iptali istenen 5.8.1999 vade tarihli 6.500.000.000 TL. bedelli senet karşılığını ödediğini ileri sürerek, bu senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Senet sebebe bağlı olmakla birlikte ödeme savunması ispat edilmiş değildir.
Ancak, davalı birleştirilen 2000/229 esas sayılı davaya verdiği cevabında, davacıdan aralarındaki alım satım nedeniyle 2.700.000.000 TL. alacağı bulunduğunu açıkça belirtmiştir. Bu durumda çekişmeli senedin davalı kabulünde olan bölümü dışındaki meblağ yönünden davacının davalıya anılan senet nedeniyle borcu bulunmadığının kabulü gerekir.
Sonuç: Hal böyle olunca, 6.500.000.000 TL. bedelli senet karşılığı, yukarda belirtilen miktar yönünden davacının davalıya borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken, istemin tümden reddedilmiş olması doğru değildir. Davacının bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenden ötürü HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Davalının açıklanan hususa dair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4.12.2003 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 375.000.000 TL. duruşma avukatlık parasının diğer temyiz edenden alınmasına, peşin alınan harcın temyiz edene geri verilmesine, 23.3.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy