(4721 S. K. m. 683, 722) (1086 S. K. m. 283)
Taraflar arasında görülen davada;
Davacı, mülkiyeti Genel Müdürlüğe ait bulunan 8 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilen 75 ada 38 parsel üzerine çok katlı otopark ve spor kompleksi yapımı için davalı İl Özel İdare Müdürlüğü ile 15.12.1997 tarihli protokol yapıldığını, davalının yüklenici firma Paksoy A.Ş.'ye yaptırmakta olduğu inşaatın kazı çalışmaları sırasında bitişikte bulunan Genel Müdürlüğe ait spor salonu ve hizmet binasında çatlaklar oluşup, oturmalar meydana geldiğini ileri sürerek davalılar tarafından tamir ve takviyelerin yapılarak binaların eski hale getirilmesini, teknik olarak eski hale getirme mümkün olmazsa yıkım ve maliyet bedelinin tahsilini talep etmiştir.
Davalı İl Özel İdaresi, husumetten davanın reddini savunmuştur.
Davalı Paksoy İnşaat A.Ş. vekili, davanın reddini savunmuş, söz konusu imalatların taşeron olarak MNG Zemtaş A.Ş.'ye verildiğini, projeleri de Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca onaylandığını bildirip, davaya ihbar edilmelerini talep etmiştir.
Dahili davalı, çekişmeli taşınmazda meydana gelen çatlaklar ve oturmaların kendi kusurlarından kaynaklanmadığını bildirmiş, davanın reddini savunmuştur.
Davacı, 16.7.2004 havale tarihli ıslah dilekçesi ile bilirkişilerce belirlenen güçlendirme ve onarım bedelinin tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davalı İl Özel İdaresi yönünden husumetten davanın reddine, diğer davalılar yönünden kabulü ile bilirkişilerce saptanan güçlendirme ve onarım bedelinin müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Karar, taraflarca süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 24.5.2005 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden Gençlik ve Spor Gen. Müd. vekili Avukat Bilal Demiroğlu, Paksoy İnş. A.Ş. vekili Avukat Necat Yılmaz, MNG Zemtaş Mühendislik A.Ş. vekili Avukat Ayhan Yılmaz geldiler, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen vekili Avukat gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verilen ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı bilahare Tetkik Hakimi Ülkü Akdoğan'ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar
Dava, eski hale getirme ya da yıkım ile yenileme bedelinin tahsili isteklerine ilişkindir.
Mahkemece, ıslah talebi dikkate alınmak suretiyle onarım ve güçlendirme bedelinin tahsiline karar verilmiştir.
Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; kayden davacı idareye ait olup üzerinde spor salonu ve hizmet binası bulunan 8 parsel sayılı taşınmazın 3968.28 m2'lik bölümünün 38 parsel olarak ifraz edilip, çok katlı otopark ve spor kompleksi yapılmak üzere 15.12.1997 tarihli protokol uyarınca davalı İl Özel İdaresine tahsis edildiği, adı geçen davalı tarafından protokolde öngörülen tahsis amacına uygun inşaatın yapılması için diğer davalı Paksoy İnşaat Turizm San Tic.A.Ş. ile sözleşme yapıldığı, anılan yüklenici şirket tarafından inşaatın bütün fore kazık, mini kazık ve ankraflı perde projelerinin yapımı onaylanması ve imalatların teknik koordinasyonunun sağlanması işinin taşeron olarak davalı MNG Zentaş A.Ş.'ye verildiği görülmektedir.
Davalılardan İl Özel İdaresinin, işi hizmet sözleşmesi ile değil eser sözleşmesi uyarınca davalı şirkete verdiği gözetildiğinde davada ileri sürülen zararlardan idarenin sorumlu tutulamayacağı öngörülerek idare yönünden davanın reddedilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davacının bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.
Ayrıca, davacının davanın başlangıcında eski hale getirme mümkün olmadığı takdirde spor salonu ve hizmet binasının yıkımı ile maliyet bedelini talep etmiş olmasına karşın, usulüne uygun ıslah ile güçlendirme ve onarım bedelinin tahsiline karar verilmesini istemiş olmasında da bir isabetsizlik yoktur.
Öte yandan, inşaatın yapımı sırasında özellikle temel kazı aşamasında yapılan işlemler nedeniyle davacı idareye ait spor salonu ve hizmet binasının hükme esas alınan 31.5.2002 tarihli bilirkişiler raporu ve ek raporlarda ifade edildiği üzere zarar gördüğü de sabittir.
Davalı şirketlerce yapılan inşaatın onaylı projesine uygun olduğu anlaşılmakla birlikte, yeterli önlemlerin alınmaması sebebiyle dava konusu kapalı spor salonu ve il hizmet binasında oluşan çatlak ve açılmaların anılan inşaatın kazısından kaynaklandığı da belirlenmiştir.
Ne var ki, hükme esas alınan bilirkişiler raporunda ifade edildiği üzere, çekişmeli yapıların bulunduğu yerin afet bölgesinde olması, özellikle heyelana yatkın bir yerde olmasına karşın 1997'de yürürlüğe konulan Afet Yönetmeliğinde belirlenen güçlendirme ve takviye işlemlerine tabi tutulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davalıların, kusurlu işlemleri sonucu meydana gelen hasarın sözü edilen yönetmelik uyarınca gerekli güçlendirme işlemlerinin yapılmaması nedeniyle arttığı izlenimi edinilmektedir. Ancak, davacının zararın boyutlarının büyümesinde ne ölçüde katkı ve kusurunun bulunduğu da araştırılmış değildir.
Hal böyle olunca, yukarıda belirtilen zarar artırıcı nedenlerin olayda mevcut olup, olmadığının ve bunun karşılığının ne olduğunun bilirkişilerden ek rapor alınmak suretiyle belirlenmesi, böyle bir belirleme halinde saptanacak miktarın hükmedilen tazminat bedelinden indirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar gözardı edilerek yazılı olduğu üzere eksik incelemeye yetinilerek karar verilmiş olması doğru değildir. Tarafların bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 24.05.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy