(4721 S. K. m. 737)
Dava: Taraflar arasında görülen davada;
Davacı, kayden maliki olduğu 5 parsel sayılı taşınmaza kurduğu iplik vs. sair tesislere ait bilgisayar ve bazı makinelerin, davalı tarafından 6 parsel sayılı taşınmazdaki trafonun diğer tarafında iken, kendi tesislerinin olduğu tarafa taşınması sonucu etkilenip, sık sık arızalandığını, insan sağlığına da bu durumun zararlı olduğunu ileri sürüp, trafonun yıkılıp eski yerine götürülmesi, muarazanın giderilmesi isteğinde bulunmuştur.
Davalı, davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi H. G. 'in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, komşuluk hukukundan kaynaklanan çekişmenin giderilmesi isteğine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Dosya içeriğinden toplanan delillerden; kayden davacıya ait bulunan 5 parsel sayılı taşınmazın hududunda davalıya ait trafo binası ve tesisinin bulunduğu anılan yapı ve tesisin davacı taşınmazına eylemli olarak müdahalesinin bulunmadığı açıktır.
Davacı, davasında söz konusu trafo tesisinin kendi fabrikasındaki araçlara zarar verdiğini, bu tesisin insan sağlığına da zararlı olduğunu ileri sürerek eldeki davaya açmıştır.
Bilindiği üzere; çağdaş hukuk sistemlerindeki tanımıyla mülkiyet: geniş haklar, buna bağlı yetkiler ile birlikte bazı ödevlerin oluşturduğu bir hukuksal kurumdur. Başka bir söyleyişle mülkiyet, tanıdığı geniş hak ve yetkilerin yanında bazı ödevlerde yükleyen bir ayni haktır. Medeni Kanunun 683. maddesinde "Bir şeye malik olan kimse hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir." hükmü getirilmek suretiyle mülkiyet hakkının kanunla kısıtlanabileceğine işaret olunmuştur. Bu doğrultuda olmak üzere, taşınmaz malikini komşusuna zarar verebilecek her türlü taşkınlıklardan kaçınmakla yükümlü kılan aynı kanunun 737. maddesi, komşuluk ilişkilerinden doğan zorunlu çıkar çatışmalarını düzenlemiş, bir arada yaşamak durumunda olan, komşu taşınmaz maliklerinin ekonomik, sosyal çıkarlarını dengede tutabilmek için onlara katlanma ve kaçınma ödevleri yüklemiştir.
O halde, bir toplumda birlikte yaşama olanağı sağlayan insancıl, gerçekçi, zorunlu temel hukuk kuralına göre, hakim; somut olayın özelliğini, taşınmazların konumlarını, kullanma amaçlarını, niteliklerini, yöresel örf ve adetleri, toplumun doğal ihtiyaç ve gerçeklerini gözönünde bulundurarak, komşuların birbirlerine göstermekle yükümlü oldukları olağan katlanma ve hoşgörü sınırını aşan bir taşkınlığın bulunup bulunmadığını saptama, zararı giderici önlemlerden en uygununu bulma, kaçınılmaz müdahaleleri yapmak suretiyle özverileri denkleştirme durumundadır.
Bunun içinde zararın niteliği, kapsamı ve ne surette giderileceği yönünde tarafların tüm delilleri toplandıktan, gerektiğinde yerinde keşif yapıldıktan sonra uzman bilirkişilerden bilim ve tekniğe uygun gerekçeli rapor alınması zorunludur.
Somut olayda, yukarda açıklanan ilkeler gereğince gerekli araştırmanın yapılması, taraf taşınmazları hududunda bulunan trafonun davacı taşınmazına ve orada bulunanların sağlığına zarar verip vermediğinin konunun uzmanı bilirkişiler aracılığıyla saptanması böyle bir zararın belirlenmesi halinde, bunun ne şekilde hangi önlemlerle giderilebileceği bakımından bilirkişilerden görüş sorulması ve bunlardan en uygun olanına hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir. Davacının temyiz itirazı yerindedir.
Sonuç: Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 20.3.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy