(6098 S. K. m. 297) (2942 S. K. m. 35)
Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin mahkeme kararına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin olarak verilen karar, davacılar tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 01.04.2021 Perşembe günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden kendi adına asaleten davacılar ...vd. adına vekaleten Avukat E.. A.. geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz eden davacılar K.. A.. vd. vekili Avukat ve temyiz edilen davalı S.. B.. vekili Avukat gelmedi, yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
Dava, şartlı bağıştan rücu sebebiyle tapu iptali-tescil, olmadığı takdirde bedelin tahsili isteğine ilişkindir.
Davacılar, paydaşı bulundukları 5 nolu parseli G.Osmanpaşa Belediyesine belediye hizmet alanı olarak ayrılmak koşuluyla bağışladıklarını, taşınmazın sonradan kurulan Sultangazi Belediyesine kanunen devredildiğini, ancak bağış şartlı yerine getirilmeyerek taşınmazın özel mülkiyete konu yapıldığını ileri sürerek tapu iptali-tescile, aksi takdirde taşınmaz bedelinin tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.
Davalı Belediye, temlikin şartlı bağış şeklinde olmadığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini belirtip davanın reddini savunmuştur.
Hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahisle davanın reddine ilişkin mahkeme kararına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiş; karar, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden:
Ana taşınmaz olan 6 nolu parselin K.. A.., ...., ve onlarla birlikte 6 paydaş adlarına kayıtlı iken, G.Osmanpaşa Belediye Encümeninin 01.11.2001 tarih ve 1186 sayılı kararı ile İmar Kanununun 15. ve 16. maddelerine göre ifrazına, oluşan ifraz parselleri dışında taşınmazın 1700 m2.lik kısmının da bedelsiz olarak belediye adına tescil edilmesine karar verildiği;
İfraz sonucunda 1700 m2.lik kısmın arsa vasıflı 5551 ada 5 nolu parsel olduğu ve 11.02.2002 tarihli resmi akitte ana taşınmazın paydaşları tarafından ″belediye hizmet alanı″ olarak G.Osmanpaşa Belediyesine ″hibe″ suretiyle temlik edildiği;
Daha sonra bu taşınmazın Sultangazi Belediyesi kurulunca 24.07.2009 tarihinde ″tashihen devir″ suretiyle kanunen Sultangazi Belediyesi adına tescil edildiği;
... isimli kişinin 5551 ada 5 nolu parseli kendisine ait 1 nolu parselle tarampa etme konusundaki başvurusu üzerine, Sultangazi Belediye Meclisinin 5 nolu parselin belediye hizmet alanından konut alanına alınmasına yönelik 07.04.2010 tarihli imar plan tadilat teklifinin İstanbul B.Şehir Belediye Meclisinin 11.01.2010 tarihli kararıyla onaylanarak 5 nolu parselin belediye hizmet alanından konut alanına alındığı, sonrasında da ″04.02.2011-trampa″ suretiyle ... adına tescil edildiği; görülmektedir.
Diğer taraftan, 5551 ada 5 nolu parselin paydaşlarından olan K.. A.., ...ve 29.10.2002′de ölen ...un mirasçılarının 31.03.2003 tarihinde G.Osmanpaşa Belediyesi aleyhine dosya arasındaki 2003/310 Esas sayılı davayı açtıkları ve Belediyenin kendilerine imar vermediğini, hatta akaryakıt istasyonu imar şartlarının da gerçekleşmediğini ileri sürerek 5 nolu parselin payları oranında iptali ile adlarına tescilini istedikleri; davanın takip edilmediğinden işlemden kaldırıldığı ve yenilenmeyince de 27.12.2004 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, temyiz edilmeden 09.04.2010′da kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu arada 29.10.2002′de ölen paydaş ...tan sonra paydaşlardan...′un da 02.06.2009′da öldüğü kayden sabittir.
Bu kez, K.. A..(bizzat) ile ... ve...′un mirasçıları tarafından 27.05.2015 tarihinde eldeki dava açılmış; 5 nolu parselin belediye hizmet alanından çıkarılıp konut alanına alınması ve 3. kişiye verilmesi nedeniyle hibe şartına aykırı davranıldığı ileri sürülerek payları oranında tapu iptali-tescile, aksi takdirde payları karşılığı bedelin güncel değerinin tahsiline karar verilmesi istenmiştir.
Hemen belirtilmelidir ki, daha önce 31.03.2003 tarihinde açılan 2003/310 Esas sayılı davada ifraz parsellerine imar verilmemesi nedenine dayanıldığı halde; eldeki davada, hizmet alanı olarak Belediyeye bedelsiz terkedilen taşınmazın(5 nolu parsel) özel mülkiyete konu edilmesi nedeniyle bağış koşuluna uyulmadığı iddia edildiğine göre, her iki davanın farklı nedenlerden kaynaklandığında kuşku yoktur.
Öte yandan, 5 nolu parselin özel mülkiyete konu edildiğinin öğrenilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı ileri sürüldüğüne, aksi de davalı tarafından kanıtlanamadığına göre, davanın, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu′nun(TBK) 297/1. maddesinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı kural olarak kabul edilmelidir.
Nitekim, bu husus Bölge Adliye Mahkemesince de benimsenmiş; ne var ki, yanılgılı değerlendirme ile koşullu bağıştan rücu sebebine dayalı eldeki davada uygulama yeri bulunmayan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu′nun 35. maddesinden bahisle istinaf başvurusunun esastan reddedilmesi doğru olmamıştır.
Hal böyle olunca, öncelikle işin esasına girilmesi; bunun yanında, ana taşınmazın paydaşlarından ...un 29.10.2002′de ve...′un 02.06.2009′da öldükleri gözetilerek TBK′nin 297/3. maddesinin de değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde hüküm kurulması isabetsizdir.
Davacıların açıklanan nedenlerden ötürü yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 373/1. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun′un 371/1-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 24.11.2020 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden davacılar ...., S.. A.. ve E.. A.. vekili için 3.050.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilen davalıdan alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 01/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)